راه ترقی

آخرين مطالب

کنسرت خیابانی؛ مساله‌ای که به فرصت تبدیل شد فرهنگی

کنسرت خیابانی؛ مساله‌ای که به فرصت تبدیل شد

  بزرگنمايي:

راه ترقی- روزی که همایون شجریان از طریق صفحه‌ی شخصی‌اش خواست قلبی خود را مبنی بر برگزاری کنسرت خیابانی رایگان برای مردم ایران مطرح کرد، شاید خودش هم فکر نمی‌کرد که با استقبال و پیگیری رسانه‌ها، این موضوع به یک مطالبه‌ی روزافزون تبدیل شود. شجریان البته دو سال پیش‌تر هم این خواست قلبی را از همین طریق مطرح کرده بود اما با توجه به این‌که ازسوی رسانه‌ها پیگیری نشده بود، طبعا به یک مطالبه‌ی عمومی هم تبدیل نشده بود.

طبق آن‌چه بارها تجربه شده، این موضوعِ در ابتدا به‌ظاهر کوچک، با مقاومت‌هایی ازسوی نهادهای تصمیم‌گیر - ولو این‌بار نه در ظاهر - رفته رفته به یک مطالبه‌ی عمومی پاسخ داده نشده می‌توانست تبدیل شود، پس از مدتی به یک مطالبه‌ی غیر قابل اجرا بدل شود و درنهایت هم موضوعی شبه امنیتی شود که دستاوردی جز خسارت به‌همراه نداشته باشد.

این‌بار اما شرایط به گونه‌ای دیگر رقم خورد و در یک خبر غافلگیرکننده‌ی دقیقه‌ی نودی، اعلام شد که مؤسسه توسعه هنرهای معاصر قصد دارد اولین کنسرت خیابانی رایگان را با اجرای ارکستر سازهای ملی، در رپرتواری به خوانندگی محمد معتمدی، در دو شب اجرا کند. محل اجرا البته خیلی هم خیابانی نبود و یکی از بوستان‌های تهران به این امر اختصاص یافت؛ اما قاعدتا هیچ‌کس هم اعتراضی نداشت که این کنسرت از نظر شکل و اجرا، خیابانی نیست، بلکه صرفا کنسرتی رایگان است.

البته در جریان این ماجرا، از نزدیکان همایون شجریان هم این صدا به گوش رسید که از آن‌چه به اعتقاد آن‌ها تبعیض در ارایه‌ی مجوز بوده، دلخوری و انتقاد وجود دارد. هرچند گویا برای برگزاری کنسرت محمد معتمدی هم برخی نهادهای مرتبط و تصمیم‌گیر، تا لحظه‌ی آخر مخالفت خود را با این اجرا نیز ابراز داشته و به‌نوعی، اجراها با مسؤولیت ریسکی مسؤولان معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بویژه در نهاد بانی آن، یعنی مؤسسه‌ی توسعه‌ی هنرهای معاصر به صحنه رفته، عملا یک مساله‌ی تهدیدساز را به یک فرصت تبدیل کرد.

در همه‌جای دنیا هم اجراکنندگان موسیقی خیابانی، از مشاهیر موسیقی نیستند و طبعا با فرم دیگری به اجرا می‌پردازند؛ اما به هر حال، می‌توان گفت، هدف و منظور آنچه که اخیرا زیر این موضوع طرح شد، قطعا اجرای  موسیقی خیابانی نبود، بلکه فراهم کردن مواجهه‌ی تشویقی و چهره به چهره‌ی مخاطبانی بود که به هر دلیل، مخاطب سالن‌های مجلل اجرای موسیقی نیستند.

 این روزها در مقطع خاصی از دوران برگزاری کنسرت‌های موسیقی به‌سر می‌بریم. حداقل در سه چهار دهه‌ی گذشته سابقه نداشته که برگزاری کنسرت‌های مختلف موسیقی، در این حدِ بالا گردش مالی را تجربه کنند. حال در این شرایط، برگزارکنندگان کنسرت‌هایی که بعضا در این چند ساله به رقم‌های قابل توجهی دارایی هم رسیده‌اند، برای کسب درآمد بیشتر، در اقدامی که به نظر آگاهانه می‌رسد،  شرکت در کنسرت‌های موسیقی را رفته رفته به امری تجمل‌گرایانه و طبقه‌گرا تبدیل می‌کنند.

قطعا آن دسته از مخاطبان موسیقی که به کنسرت‌های مورد علاقه‌شان می‌روند، همواره قشری خاص و علاقه‌مند بوده‌اند و قرار هم نیست با نگاهی شبه سوسیالیستی، اصرار بر کاملا عمومی شدن موضوع داشته باشیم اما از سوی دیگر، این نوع تجمل‌گرایی هم به‌نوعی یادآور اشراف‌گرایی متفرعن چند دهه پیش غرب در زمینه‌ی سالن‌های اپراست. این، قطعا یک نوع واپس‌گرایی فرهنگی محسوب می‌شود و حتما باید مورد توجه مدیریت فرهنگی کشور هم قرار گیرد. بلیت‌های کنسرت 300-200 هزار تومان به بالا همراه با تبلیغات اشراف‌گرایانه، چیزی نیست که به اسم آزادی، از خطر فرهنگی - اجتماعی آن بتوان گذشت.

حداقل خطر آن این است که هنر موسیقی را کاملا قشری کرده، دایره‌ی مخاطبان مستفیض آن‌را کاهش می‌دهد. این، از طرفی لطمه به مدیریت فرهنگی - اجتماعی جامعه است که بخش قابل توجهی از آن، از فرصت پالایش روحی و شادی‌زایی محروم می‌شوند، از طرفی هم برای دست‌اندرکاران خود این کنسرت‌ها ضرر محسوب می‌شود که با سودجویی کوتاه‌مدت، فرصت‌ امکان‌های بلندمدت را از کسب و کار خود سلب می‌کنند.

حال البته در یک مقطع حساس دیگر هم قرار گرفته‌ایم. درست است که میخ برگزاری کنسرت‌های رایگان (خیابانی) زده شد و آن‌چه که می‌توانست به یک هزینه برای حاکمیت تبدیل شود، به فرصتی چندجانبه برای چندضلعی حاکمیت - هنرمندان - مردم تبدیل شد، اما باز طبق آن چه که در این کشور بسیار تجربه داریم، خطر آن وجود دارد که با رها کردن موضوع در تداوم، به یک فرصت‌سوزی دیگر تبدیل شود.

پس، امید که برگزاری چنین کنسرت‌هایی در کنار همان کنسرت‌های مالوف سالن‌های با شرایط استانداردتر - یا به قول دوستان تدارک‌دهنده، "سالن‌های مجلل" - برای همه‌ی هنرمندانی که آمادگی خود را پیش‌تر اعلام کرده بودند یا در آینده ممکن است به این کاروان بپیوندند، فراهم شود، و البته امید که این گونه اجراها، با یک استراتژی فرهنگی اندیشیده شده، نوعی مدیریت فرهنگی آرمان‌خواه، مطلوب‌گرا و البته فایده‌مند را تجربه کند.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نماز جمعه تهران در مصلی امام خمینی (ره) اقامه می‌شود

دانش آموزان با مفاهیم و ضرورت استاندارد کالاها آشنا می شوند

افزایش50 درصدی گردشگران ورودی

تلاش خیران در رفع خلاء زیرساخت های فرهنگی ستودنی است

وزیر علوم: تعداد دانشگاه های دولتی به کمتر از 70 می رسد

سی و دومین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی در تهران برگزار می‌شود

بطحائی خبرداد: مطالعه برای ساخت عروسک‌های ایرانی

ضرورت رشد خلاقیت‌های دانشجویان در حوزه‌های قرآن‌پژوهی

دعوت مسجد جامعی از مردم برای «کتابگردی» در اول آذر

اسب زین کرده دولت تدبیر برای جان‌بخشی به تخت جمشید

انتظار فرج؛ یک وظیفه عمومی

جشنواره تئاتر کودک، یک تیر و دو نشان

جبران کاهش سرمایه؛ بهانه گرانی کتاب

تقریب مذاهب و گفت‌وگوی ادیان مانع از افراطی‌گری و خشونت است

اسطوره ایرانی که آخر زمانی است

کشف اولین آثار خوارزمشاهی منطقه آذربایجان در گرمی

سوادآموزی در مهدکودک ممنوع است

اجتماع عظیم عزاداران اردو زبان در حرم مطهر رضوی برگزار شد

رئیس جدید سازمان سینمایی تا آخر هفته مشخص خواهد شد

چرا برخی به "طالع‌بینی" علاقه‌مندند؟

آمارهایی از میزان تحصیلات زنان

همدان میزبان بزرگترین رویداد گردشگری جهان در سال 2018

برگزاری جشن بهار مهربانی در سراسر ایران

همایش فلسفه علم کلام برگزار می‌شود

مدارس هفته‌ای دو ساعت فیلم پخش می‌کنند؟

دبیر کل UNWTO را با چه توجیهی به دیدن غار علیصدر می‌برند؟

آموزش و پرورش ساعت تدریس معلمان را افزایش می‌دهد؟

حضور مددجویان کانون اصلاح و تربیت در جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان

سازو کارهای رونق اقتصاد مطبوعات با تغییر مدیران فراموش نشود

مربیان مهدهای کودک درجه بندی می شوند

عمده‌ترین وظیفه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی اجرای برنامه‌های فرهنگی است

اجلاس دبیران کل ملی آیسسکو امروز در شیراز برگزار می‌شود

همصدایی هنرمندان علیه تحریم‌ها

وزیر فرهنگ: نفوذ تمدنی ایران از طریق زبان فارسی انجام می‌شود

سهمیه مناطق محروم آزمون دستیاری پزشکی بدون قید و شرط اعمال شود

آموزش و پرورش گستره وسیعی برای تحقق حقوق شهروندی است

مرگ آرام تئاترهای کوچک

میراث فرهنگی برنده طرح مسکوت شد؟

کمبود موقوفات در راستای ترویج قرآن و حل مشکلات اجتماعی

انتظار برای حج به ١٤سال رسید/ 1,200,000 ایرانی در نوبت سفر به خانه خدا

جشنواره دستاوردهای کانون های فرهنگی تربیتی برگزار می شود

اخبار حماسه اربعین باید به صورت جهانی منعکس شود

ویژه‌برنامه‌های آستان قدس رضوی به مناسبت دهه آخر صفر اعلام شد

پایان کشمکش‌ها؛ تاثیر «معدل» در کنکور 98 مثبت شد

هزینه برای تئاتر دینی سرمایه‌گذاری فرهنگی است

تکریم مرجعیت و احترام به ارکان حوزه ضروری است

دولت به مشکلات درمانی جانبازان و ایثارگران ورود جدی کند

کاظم صدیقی خطیب این هفته نمازجمعه تهران

ایثار و رشادت شهدای دانش آموز در کتاب های درسی بیشتر تحلیل شود

توفیق زنگ تئاتر؛ در گرو تامین زیرساخت‌های نمایشی مدارس