راه ترقی

آخرين مطالب

«طشت گذاری» و «شمع گردانی»، دو آیین سوگ از خاستگاه تشیع مقالات

«طشت گذاری» و «شمع گردانی»، دو آیین سوگ از خاستگاه تشیع

  بزرگنمايي:

راه ترقی- از جمله این شیوه های عزاداریی می‌توان به دو آیین «طشت‌ گذاری» و «شمع گردانی» در استان اردبیل به ویژه مرکز این استان یعنی شهرستان اردبیل اشاره کرد.
اردبیل که خود به عنوان یکی از خاستگاه‌های مهم تفکر تشیع و یکی از مظاهر اصلی نضج پیدا کردن آیین اسلام و فرهنگ شیعه در میان ایرانیان مسلمان به شمار می‌رود، از سردمداران برگزاری آیین‌های سوگواری شهادت امام حسین علیه السلام، علمدار کربلا حضرت ابوالفضل العباس(ع) و دیگر شهدا و یاران حضرت امام سوم شیعیان شناخته می‌شود.
در حقیقت مردمان اردبیل در زمره معدود مردمانی از سرزمین‌مان هستند که پیش از آغاز مراسم عزاداری در دهه نخست ماه محرم، به پیشواز این آیین می‌‌روند. سوگواری و عزاداری آقا اباعبدالله الحسین علیه السلام در اردبیل از سه روز مانده به ماه محرم - از بیست و هفتم ذیحجه - با مراسم آیینی «طشت‌ گذاری» آغاز می‌‌شود.
در این مراسم سوگواران بعد از مدیحه سرایی، نوحه‌خوانی و عزاداری، طشت‌هایی را که به عنوان نماد تشنه کامی شهدای کربلا پر از آب کرده و با خواندن مرثیه و زیارت عاشورا بر آب این طشت‌ها، آنها را متبرک کرده و سپس با آب آن‌ها وضو گرفته و نماز خود را می‌خوانند و به این ترتیب خود را برای آغاز مراسم سوگواری دهه نخست ماه محرم آغاز می‌کنند.
یکی از بدیع‌ترین شیوه‌های برگزاری آیین‌های سوگ در ایران متوجه آیین «طشت‌ گذاری» است؛ چرا که در حقیقت این طشت‌ها خود به مثابه رود فرات است که توسط یزید و یزیدیان بر سپاه حضرت امام حسین علیه السلام بسته می‌‌شود. آنچنان این شیوه آیینی دارای جایگاه و ارزش بالایی است که در اجرای مراسم تعزیه به ویژه تعزیه مکتب منطقه آذربایجان ایران، ما شاهد حضور یکی از همین طشت‌ها به مثابه دریا، رود دجله یا رود فرات هستیم که این تفکر آیینی به سایر مکاتب اجرای تعزیه در ایران نیز راه پیدا کرد. به صورتی که امروز تمامی گروه‌های تعزیه برای بازنمایی رود فرات و بستن آن از یک طشت پر آب استفاده می‌کنند.
یکی دیگر از مراسم آیینی عزاداری که به شدت وامدار فرهنگ منطقه اردبیل، اقلیم و جغرافیای این منطقه است، برگزاری آیین مراسم «شمع گردانی» است. این مراسم که در روز تاسوعا با حرکت دسته‌های عزاداری با شیوه عزاداری سنتی این منطقه که همراه با بر سر و سینه زنی و تعزیت حضرت امام حسین علیه السلام است آغاز و به اوج خود می‌رسد.
از صبح تاسوعا در شهرها و نقاط مختلف استان اردبیل شاهد آغاز مراسم عزاداری «شمع گردانی» هستیم و تا غروب نیز ادامه پیدا می‌کند. طی آن، دسته‌های عزاداری به مساجد مختلف رفته و شروع به روشن کردن شمع هایی می کنند که به سبب داشتن نذر یا اجابت دعا و نذری آنها را تهیه کرده اند، و با این شیوه تعزیت عشق و ارادت خود را به ساحت مقدس علمدار کربلا حضرت ابوالفضل - که در حقیقت روز تاسوعا اختصاص به ایشان دارد - نشان می دهند.
در آیین «شمع گردانی» در کنار مردان عزادار، شاهد حضور دسته‌های عزاداری بانوان و زنان سوگوار در میان سقاخانه مرکزی شهر و یا برخی از مساجد بزرگ هستیم که تمامی آنها با پوشش چادر و صورت پوشیده در برابر این سقاخانه و مساجد و حسینیه‌های بزرگ شهر جمع می‌شوند و ضمن روشن کردن شمع‌ها، پارچه‌های سبز کوچکی را به نشانه نیات، حاجات و نذرهای خود بر این سقاخانه‌های دخیل می‌بندند.
«شمع گردانی» و «طشت گذاری» در اردبیل آیین‌هایی هزار ساله و سرچشمه گرفته شده از واقعه عاشورا و مرثیه سرایی ایرانیان مسلمان در رثای حضرت امام سوم شیعیان حضرت امام حسین علیه السلام است.
درست به همین سبب است که برگزاری آیین «طشت گذاری» و «شمع گردانی» کاملا مختص به این اقلیم و منطقه جغرافیایی و فرهنگ اقوام آن است و اگر شاهد برگزاری این شکل از آیین ها در نقاط مختلف کشورمان هستیم بازهم افراد بیشتر برگزار کننده آنرا آذری زبان‌ها و اهالی استان اردیبل تشکیل می دهند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

خودشناسی؛ راهی برای زندگی شادتر

شایع‌ترین بیماری ژنتیکی در غرب تا حد زیادی ناشناخته‌ است

کاهش جمعیت: بحران جدید پیش روی چین

چطور از ورم پا در سفر هوایی پیشگیری کنیم؟

افزایش قدرت امواج اقیانوس‌ها دراثرِ گرمایش زمین

وقت بیشتر و هزینه کمتر در سفر به کرمان

پارادایس، نمایشی تلخ از بهشتی که خاکستر شد

چگونه تنفس مناسب موجب تندرستی می‌شود

جنگل ها تا چه حد می توانند با تغییرات اقلیمی مبارزه کنند؟

پرستاری حلقه اصلی بهبود بیماران است

استفاده از نشاسته کاساوا برای تغذیه‌ جهان

خواب کمتر از 6 ساعت موجب افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی می‌شود

چرا باید از مصرف خودسرانه مکمل‌های ویتامینی پرهیز کنیم؟

کفه سنگین اقتصاد در ترک تحصیل

چند راهکار برای جلوگیری از هدررفت آب

نگاهی به گرم شدن بی‌ سابقه اقیانوس‌ ها و علل آن

سطح‌ نشین قمری چین موفق به رشد پنبه روی سطح ماه شد

افزایش کربن خاک: راهکاری برای مدیریت تغییرات اقلیمی

عراق؛ ظریف و ترامپ

استفاده از مسکن ها عفونت روده را تشدید می کنند

فناوری هوشمند ما را کندذهن می‌کند؟

جهان‌های موازی و جهان‌های چندگانه: نگاهی جامع به نظریه‌ها و مفاهیم

فروپاشی یخچال‌های طبیعی: تهدیدی برای منابع آبی آسیا

نیمه‌‌ پنهان ماه و هدف فعلی از کاوش بشر روی آن

شیرین کننده‌های غیرشکری برتری مشهودی ندارند

تأثیر نامطلوب سدهای بزرگ بر جنگل‌های گرمسیری

رشد چشمگیر آمار ایدز میان نوجوانان ایرانی

با طراحی باغ عمودی مسکونی بیروت آشنا شوید

«ازدواج»؛ مشکلی با هزار درمان بی‌نتیجه

سرطان: علائم، تشخیص و درمان

گردن درد از پیامدهای نامطلوب نشستن جلوی کامپیوتر

درباره پدیده ذهن‌ آگاهی چه می‌دانیم؟

استمرار قیام عاشورا با روشنگری حضرت زینب(س)

چرا ازدواج کودکان در برخی مناطق ایران مرسوم است؟

بیماری صرع: علت‌ها، علایم و درمان

آیا دوستان فیسبوکی می‌توانند موجب بیماری فرد شوند

داستان برند: کداک، پیش‌گام دنیای عکاسی و نماد شکست در برابر تحول دیجیتال

خلق‌وخوی بد: مسئله‌ای فراتر از حالت منفی ذهن

صافی دیالیز اطفال در هلال احمر تولید شد

صفری که حذفش به قبولی در اقتصاد کمکی نمی‌کند

چگونگی درمان یک سرطان شایع زنان

دخترانی که تمایلی به "بله گفتن" ندارند...

علت تفاوت گونه‌های مختلف چیست

معاهده پاریس اهرمی برای کاهش اثرات تغییرات اقلیم

پایش «گرد و غبار» با داده های ماهواره ها

رسانه‌ها بدانند خودکشی شیوع ندارد اما واگیردار است

اگر کسب و کارتان برایتان مهم است، هفت دقیقه برایش وقت بگذارید

داستان برند: تخفیفان، تخفیفی که به گروه بودن ما گره خورده

روش‌ها و مزایای ماساژ کف پا

بیوگرافی: جان دی. راکفلر؛ تاجر نفتی و ثروتمندترین فرد تاریخ معاصر