راه ترقی

آخرين مطالب

«طشت گذاری» و «شمع گردانی»، دو آیین سوگ از خاستگاه تشیع مقالات

«طشت گذاری» و «شمع گردانی»، دو آیین سوگ از خاستگاه تشیع

  بزرگنمايي:

راه ترقی- از جمله این شیوه های عزاداریی می‌توان به دو آیین «طشت‌ گذاری» و «شمع گردانی» در استان اردبیل به ویژه مرکز این استان یعنی شهرستان اردبیل اشاره کرد.
اردبیل که خود به عنوان یکی از خاستگاه‌های مهم تفکر تشیع و یکی از مظاهر اصلی نضج پیدا کردن آیین اسلام و فرهنگ شیعه در میان ایرانیان مسلمان به شمار می‌رود، از سردمداران برگزاری آیین‌های سوگواری شهادت امام حسین علیه السلام، علمدار کربلا حضرت ابوالفضل العباس(ع) و دیگر شهدا و یاران حضرت امام سوم شیعیان شناخته می‌شود.
در حقیقت مردمان اردبیل در زمره معدود مردمانی از سرزمین‌مان هستند که پیش از آغاز مراسم عزاداری در دهه نخست ماه محرم، به پیشواز این آیین می‌‌روند. سوگواری و عزاداری آقا اباعبدالله الحسین علیه السلام در اردبیل از سه روز مانده به ماه محرم - از بیست و هفتم ذیحجه - با مراسم آیینی «طشت‌ گذاری» آغاز می‌‌شود.
در این مراسم سوگواران بعد از مدیحه سرایی، نوحه‌خوانی و عزاداری، طشت‌هایی را که به عنوان نماد تشنه کامی شهدای کربلا پر از آب کرده و با خواندن مرثیه و زیارت عاشورا بر آب این طشت‌ها، آنها را متبرک کرده و سپس با آب آن‌ها وضو گرفته و نماز خود را می‌خوانند و به این ترتیب خود را برای آغاز مراسم سوگواری دهه نخست ماه محرم آغاز می‌کنند.
یکی از بدیع‌ترین شیوه‌های برگزاری آیین‌های سوگ در ایران متوجه آیین «طشت‌ گذاری» است؛ چرا که در حقیقت این طشت‌ها خود به مثابه رود فرات است که توسط یزید و یزیدیان بر سپاه حضرت امام حسین علیه السلام بسته می‌‌شود. آنچنان این شیوه آیینی دارای جایگاه و ارزش بالایی است که در اجرای مراسم تعزیه به ویژه تعزیه مکتب منطقه آذربایجان ایران، ما شاهد حضور یکی از همین طشت‌ها به مثابه دریا، رود دجله یا رود فرات هستیم که این تفکر آیینی به سایر مکاتب اجرای تعزیه در ایران نیز راه پیدا کرد. به صورتی که امروز تمامی گروه‌های تعزیه برای بازنمایی رود فرات و بستن آن از یک طشت پر آب استفاده می‌کنند.
یکی دیگر از مراسم آیینی عزاداری که به شدت وامدار فرهنگ منطقه اردبیل، اقلیم و جغرافیای این منطقه است، برگزاری آیین مراسم «شمع گردانی» است. این مراسم که در روز تاسوعا با حرکت دسته‌های عزاداری با شیوه عزاداری سنتی این منطقه که همراه با بر سر و سینه زنی و تعزیت حضرت امام حسین علیه السلام است آغاز و به اوج خود می‌رسد.
از صبح تاسوعا در شهرها و نقاط مختلف استان اردبیل شاهد آغاز مراسم عزاداری «شمع گردانی» هستیم و تا غروب نیز ادامه پیدا می‌کند. طی آن، دسته‌های عزاداری به مساجد مختلف رفته و شروع به روشن کردن شمع هایی می کنند که به سبب داشتن نذر یا اجابت دعا و نذری آنها را تهیه کرده اند، و با این شیوه تعزیت عشق و ارادت خود را به ساحت مقدس علمدار کربلا حضرت ابوالفضل - که در حقیقت روز تاسوعا اختصاص به ایشان دارد - نشان می دهند.
در آیین «شمع گردانی» در کنار مردان عزادار، شاهد حضور دسته‌های عزاداری بانوان و زنان سوگوار در میان سقاخانه مرکزی شهر و یا برخی از مساجد بزرگ هستیم که تمامی آنها با پوشش چادر و صورت پوشیده در برابر این سقاخانه و مساجد و حسینیه‌های بزرگ شهر جمع می‌شوند و ضمن روشن کردن شمع‌ها، پارچه‌های سبز کوچکی را به نشانه نیات، حاجات و نذرهای خود بر این سقاخانه‌های دخیل می‌بندند.
«شمع گردانی» و «طشت گذاری» در اردبیل آیین‌هایی هزار ساله و سرچشمه گرفته شده از واقعه عاشورا و مرثیه سرایی ایرانیان مسلمان در رثای حضرت امام سوم شیعیان حضرت امام حسین علیه السلام است.
درست به همین سبب است که برگزاری آیین «طشت گذاری» و «شمع گردانی» کاملا مختص به این اقلیم و منطقه جغرافیایی و فرهنگ اقوام آن است و اگر شاهد برگزاری این شکل از آیین ها در نقاط مختلف کشورمان هستیم بازهم افراد بیشتر برگزار کننده آنرا آذری زبان‌ها و اهالی استان اردیبل تشکیل می دهند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ارتباط موثر؛ اولین قدم برای مراقبت از بیماران هموفیلی

طبقه متوسط در حال محو شدن است!

آمارهای «باروری نکاحی» و «بیکاری» دهه شصت و هفتادی‌ها

ساخت اولین ژنوم باکتریایی با استفاده از کامپیوتر

تکمیل پازل یک باتلاق

فرصت از دست رفته آمریکا در کمک‌رسانی به سیل‌زدگان ایرانی

تماس با طبیعت موجب کاهش سطح هورمون استرس می‌شود

دستکاری آب‌وهوا؛ آیا بارندگی‌های اخیر ایران عمدی است؟

تولید ابرگیاهان باکمک دانش نانو مواد

تلاش موسسات مردمی در کاهش آسیب های اجتماعی

بیماری «ارتفاع» چیست و چگونه درمان می‌شود؟

هرآنچه باید درمورد سقوط هواپیماهای بوئینگ 737 مکس بدانید

تایید بی‌خطر بودن قرص مردانه پیشگیری از بارداری

مغز نوزاد خود را قربانی آرامش نکنید

بازیابی بینایی در بیماران مبتلا به سکته مغزی

قبای آیینی کهن بر تن متکدیان!

خوشی و ناخوشی های چهارشنبه آخر سال

بی‌وزنی بر نحوه تصمیم‌گیری فضانوردان تأثیر می‌گذارد؟

دوازده فایده و زیان موادغذایی تراریخته را بشناسید

روند افزایش دما در قطب شمال از کنترل خارج شده است

دانشمندان با نور و صدا، پلاک‌های مرتبط با بیماری آلزایمر را پاک کردند

داستان برند نستله؛ بزرگ‌ترین شرکت صنایع غذایی جهان

تشریح نحوه‌ی تاثیر امواج بر بدن انسان به تفکیک مضر یا غیر مضر

فواید مواد خوراکی حاوی پتاسیم بر سیستم عصبی و قدرت عضلات

ظرفیت حمل‌ونقل ریلی کشور به کمک فناوری افزایش می‌یابد

جوانان بی‌تجربه یا کهنه‌کاران باتجربه؟

از بیماری تا "توهم" بیماری

این پیامک‌ها را با دقت بیش‌تری بخوانید

چهارشنبه سوری از اصالت تا بدعت

آسیب به جنین از بدو شکل‌گیری بر اثر قرار گرفتن در معرض دود سیگار

فوائد مصرف روزانه سه عدد خرما برای سلامت

خواص ضدسرطانی گیاهی فراوان ولی ناشناخته

چطور می‌توان در دنیایی ناامیدکننده، شاد بود؟

مصرف غذاهای ارگانیک و کاهش خطر ابتلا به سرطان

ورزش روزانه از بروز سنگ کلیه جلوگیری می کند

زنان در خانواده فقر را بیشتر از سایر اعضا درک می کنند

ماهی‌های قرمز در قفس‌های بلورین

وقتی سرمای شدید و سوزان دریاچه‌ی بالاتون را به سرزمین یخی تبدیل می‌کند

درمان آلزایمر، دیابت و کلسترول در دست پژوهشگران ایرانی

اگر فیسبوک نباشد چه اتفاقی می‌افتد

استفاده از حیوانات اصلاح ژنتیکی‌شده برای کاهش فقر در آفریقا

آیا رژیم غذایی وگان برای حفظ سلامت قلب بهتر است؟

آیا کم‌خوابی منجر به افزایش دردهای بدن می‌شود؟

ایران ایر از کجا و چگونه شکل گرفت؟

تأثیر مخرب ترس از پشیمانی روی زندگی

احتمال پیش‌بینی نجات بیماران مبتلا به سرطان تخمدان با هوش مصنوعی

برنامه‌ریزی مجدد سلول‌های انسانی برای تولید انسولین

پیشگیری از افسردگی گاهی اوقات ممکن است

چگونه استونی جای پای خود را در عرصه‌ تولید علم محکم کرد

استفاده از برگ‌های مصنوعی در محیط بیرون از آزمایشگاه