راه ترقی

آخرين مطالب

نقش زنان در نهضت عاشورا فرهنگی

نقش زنان در نهضت عاشورا

  بزرگنمايي:

راه ترقی- در سفر امام حسین(ع) از حجاز به کربلا، علاوه بر مردان، زنان بسیاری نیز حضور داشتند. این زنان جزء اهل بیت امام حسین(ع) و یا از خانواده یاران آن حضرت بودند. زنان حادثه کربلا همانند مردان، وظیفه خاصی بر عهده داشتند آنها در زنده ماندن این حادثه شگرف و تاثیرگذار نقش بسیار ارزنده‌ای ایفا کردند. طبق بیان شهید مطهری(ره) «تاریخ کربلا یک تاریخ و حادثه مذکر- مونث است. حادثه‌ای که مرد و زن هر دو در آن نقش دارند؛ ولی مرد در مدار خودش و زن در مدار خودش.»

پیرامون زنان در حادثه کربلا در دو محور سخن می‌توان گفت: یکی آنکه آنان چند نفر و چه کسانی بودند، دیگر آنکه چه نقشی داشتند. زنانی که  در کربلا حضور داشتند، برخی از فرزندان حضرت علی (ع) بودند و برخی دیگر جز آنان، چه از بنی هاشم یا دیگران، حضرت زینب(س)، ام کلثوم، فاطمه، صفیه، حضرت رقیه(س) و ام هانی از فرزندان حضرت علی (ع) بودند، فاطمه و سکینه، دختران سیدالشهدا (ع) بودند، رباب، عاتکه، مادر محسن بن حسن، دختر مسلم بن عقیل، فضه نوبیه، کنیز خاص امام حسین (ع) و مادر وهب‌بن عبدالله نیز از زنان حاضر در کربلا بودند.

5 نفر زن که از خیام حسینی به طرف دشمن بیرون آمدندکه عبارتند از: کنیز مسلم بن عوسجه، ام وهب زن عبدالله کلبی، مادر عبدالله کلبی، مادر عمر بن جناده، زینب کبری (ع). زنی که در عاشورا شهید شد، مادر وهب بود، بانوی نمیریه قاسطیه، زن عبدالله بن عمیر کلبی که بر بالین شوهر آمد و از خدا آرزوی شهادت کرد و همان جا با عمود غلام شمر که بر سرش فرود آورد و کشته شد.

در عاشورا دو زن از فرط عصبیت و احساس به حمایت از امام برخاستند و جنگیدند: یکی مادر عبدالله بن عمر که پس از شهادت فرزند، با عمود خیمه به طرف دشمن روی کرد و امام او را برگرداند. دیگری مادر عمروبن جناده که پس از شهادت پسرش، سر او را گرفت و مردی که را به وسیله آن کشت، سپس شمشیری گرفت و با رجزخوانی به میدان رفت، که امام حسین (ع) او را به خیمه‌ها برگرداند. دلهم، دختر عمر (همسر زهیر بن قین) نیز در راه کربلا به اتفاق شوهرش به کاروان حسینی پیوست. زهیر بیشتر تحت تاثیر سخنان همسرش حسینی شد و به امام پیوست.   زنی از قبیله بکربن وائل نیز حضور داشت، که ابتدا با شوهرش در سپاه ابن سعد بود، ولی هنگام حمله سپاهیان کوفه به خیمه‌های اهل بیت، شمشیری برداشت و رو به خیمه‌ها آمد و آل بکربن وائل را به یاری طلبید.

زینب کبری و ام کلثوم، دختران امیرالمومنین علی(ع) همچنین فاطمه دختر امام حسین (ع) نیز جزو اسیران بودند و در کوفه و ...سخنرانی‌های افشاگر داشتند. مجموعه این بانوان، همراه کودکان خردسال، کاروان اسرای اهل بیت را تشکیل می‌داند که پس از شهادت امام و حمله سپاه کوفه به خیمه‌ها، ابتدا در صحرا متفرق شدند، سپس به صورت گروهی و اسیر به کوفه و از آنجا به شام فرستاده شدند.

اما درباره حضور این زنان در حادثه عاشورا بیشتر به محور «پیام‌رسانی» باید اشاره کرد. البته جهات دیگری نیز وجود داشت که فهرست وار به آنها اشاره می‌شود که هر کدام می‌تواند به عنوان «درس» مورد توجه باشد:

*مشارکت زنان در جهاد: شرکت در جبهه پیکار و همدلی و همراهی با نهضت مردانه امام حسین(ع) و مشارکت در ابعاد مختلف آن از جلوه‌های این حضور است. چه همکاری طوعه در کوفه با نهضت مسلم، چه همراهی همسران برخی از شهدای کر بلا، چه حتی اعتراض و انتقاد برخی همسران سپاه کوفه به جنایت‌های شوهرانشان مثل زن خولی.

* آموزش صبر: روحیه مقاومت و تحمل زنان به شهادت‌ها در کربلا درس دیگر نهضت بود. اوج آن صبوری و پایداری در رفتار و روحیات زینب کبری (س) جلوه‌گر بود.

* پیام‌رسانی: افشاگری‌های زنان و دختران کاروان کربلا چه در سفر اسارت و چه پس از بازگشت به مدینه، پاسداری از خون شهدا بود. سخنان بانوان هم به صورت خطبه جلوه داشت، هم گفت‌وگوهای پراکنده به تناسب زمان و مکان.

* روحیه‌بخشی: در بسیاری از جنگ‌ها حضور تشویق‌آمیز زنان در جبهه، به رزمندان روحیه می‌بخشید. در کربلا نیز مادران و همسران بعضی از شهدا این نقش را داشتند.

*پرستاری: رسیدگی به بیماران و مداوای مجروحان از نقش‌های دیگر زنان در جبهه‌ها، از جمله در عاشوراست. نقش پرستاری و مراقبت حضرت زینب از امام سجاد (ع) یکی از این نمونه‌هاست.

*مدیریت: بروز صحنه‌های دشوار و بحرانی، تسعدادهای افراد  را شکوفا می‌سازد. نقش حضرت زینب(س) در نهضت عاشورا و سرپرستی کاروان اسرا، درس «مدیریت در شرایط بحران» را می‌آموزد. وی مجموعه بازمانده را در راستای اهداف نهضت، هدایت کرد و با هر اقدام خنثی‌کننده نتایج عاشورا، از سوی دشمن، مقابله نمود و نقش‌های دشمن را خنثی ساخت.

*حفظ ارزش‌ها: درس دیگر زنان قهرمان در کربلا، حفظ ارزش‌های دینی و اعتراض به هتک حرمت خاندان نبوت و رعایت عفاف و حجاب در برابر چشم‌های آلوده است. زنان اهل بیت(ع)، با آنکه اسیر بودند، اما اعتراض‌کنان، بر حفظ عفاف تاکید می‌ورزیدند. ام کلثوم در کوفه فریاد کشید که آیا شرم نمی‌کنید برای تماشای اهل بیت پیامبر(ص) جمع شده‌اید؟ وقتی هم در کوفه در خانه‌ای بازداشت بودند، حضرت زینب(س) اجازه نداد جز کنیزان وارد آن خانه شوند. در سخنرانی خود در کاخ یزید نیز بر این گونه گرداندن بانوان شهر به شهر، اعتراض کرد: «امن العدل یابن الیلقاء تخدیرک حرائرک و امائک و سوقک بنات رسول الله سبایا قد هتکت ستورهن و ابدیت وجوههن یحدو بهن الاعداء من بلد الی بلد و یستشرفهن اهل المناهل و المعاقل و یتصفح وجوههن القریب و البعید و الغائب و الشهید...» و نمونه‌های دیگری را از سخنان و کارها که همه درس آموز عفت و دفاع از ارزش‌هاست.

* تغییر ماهیت اسارت: اسارت را به آزادی بخشی تبدیل کردند و در قالب اسارت، به اسیران واقعی درس حریت و آزادگی دادند.

*عمق بخشیدن به بعد عاطفی و تراژدیک کربلا: گریه‌ها، شیون‌ها، عزداری بر شهدا و تحریک عواطف مردم، به ماجرای کربلا عمق بخشید و بر احساسات نیز تاثیر گذاشت و از این رهگذر، ماندگارتر شد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مصوبات شورا انعطاف لازم برای اجرایی‌شدن و امکان بازنگری را داشته باشند

بلوغ جشنواره تجسمی فجر در چهل سالگی انقلاب

تبلیغات کنکور با مخاطبانشان صادق باشند

وزارت ارشاد برای آزمون استخدامی فراخوان داد

علت اختلاف در تاریخ شهادت حضرت زهرا(س)چیست؟

چراغ سبز وزارت علوم برای حذف کنکور تحصیلات تکمیلی

آموزگار: قریب بر قله افتخار فرهنگ ایران نشسته است

اولین همایش رسمی بدلکاران تلویزیون ‌و سینما برگزار شد

اختتامیه‌ی دومین سوگواره «اربعین در آیینه‌ی رسانه» فردا برگزار می‌شود

مسیر هنر، جز سیر باطن به ظاهر نیست

رقابت نشر خصوصی در مصاف با ماشین عظیم بخش دولتی

آغاز پیش‌فروش بلیت جشنواره فیلم فجر

واکاوی سهم تئاتر ایران در بازارهای جهانی

نقش برجسته هخامنشی، منتقل کننده ارزش معنوی و میراثی به نسل آینده

امنیت؛ خط قرمز آموزش و پرورش در اردوهای راهیان‌نور

معاون وزیر تعاون: یارانه کودکان فقیر محروم از تحصیل افزایش می یابد

توضیحات سیاوشی از پیگیری‌هایش برای ثبت روز ملی لباس‌های محلی در تقویم ملی

76 اثر راهی جشنواره تجسمی فجرشد

بطحائی: اصلاحات ساختاری وزارتخانه به تبع دستورات دولت انجام می‌شود

افت و خیز زبان عربی در مدار یادگیری

انتشار فراخوان جشنواره‌ داستان کوتاه «تابش»

اقامتگاه‌های بوم‌گردی درجه‌بندی می‌شوند

دروس پیش‌نیاز در دبیرستان حذف شد

هوش مصنوعی دارای حسگر، صداهای درون خانه را تشخیص می‌دهد

کارشناس امور دینی:خیانت در امانت، مردم را نسبت به دین و حکومت بدبین می‌کند

حرمت ابدی زن و شوهر جوان به دلیل جهل به احکام شرعی

جشنواره فیلم فجر، اکران نوروزی و چند داستان دیگر

انصاریان:تعدادی از منبری‌ها معرفت به امور را به مردم انتقال نداده‌اند

ضرورت اختصاص ساعاتی برای رفع شبهات دینی در مدارس

مردم آمریکا چطور کتابخوان شدند؟/مروری بر انقلاب کتاب‌های جیبی

اسلام پاسخگوی نیازهای بشریت است/اخلاص و علمیت شرط به ثمر نشستن کارهای تبلیغی است

لایحه رتبه‌بندی معلمان تا پایان سال تقدیم مجلس می‌شود

دستگاه فقاهت، ستون فقرات حوزه است/ قلب حوزه نباید از استقلال خود فاصله بگیرد

وصله‌های ناجور بر راسته کتابفروشان انقلاب

«نگهبانان تاج محل» در تهران / «تئاتر دانشگاهی را جدی بگیرید»

بودجه کتاب؛ کاهشی در نگاه کلان و افزایشی با هدف کارایی

نحوه اجرای رتبه‌بندی معلمان درسال 98/سرانه غذایی 3500 تومانی دانش‌آموزان مدارس شبانه‌روزی!

شهر سوخته؛ مظهر مدنیت و شهرنشینی در دوره‌های باستان

برترین عکس‌های ثبت‌شده پهپادها در سال 2018

خانه آیلتس آفرینش؛ مرکز تخصصی برگزاری دوره‌های آیلتس در کشور

تنگناهای مالی دولت مانع رشد بودجه فرهنگ و هنر نشده است

فقط برای تئاتر یا کنسرت به تالار وحدت نروید!

عملیات «کربلای4» از نگاه آمریکایی‌ها

زوم‌اپ: Drops؛ یادگیری زبان به‌شکلی سرگرم‌کننده

نگاهی به پنج سکانس برتر فیلم Mission Impossible: Fallout

کشف یکی از بزرگ‌ترین اسرار همانندسازی DNA

تقدیر از بطحایی

ثبت نام متقاضیان سفر به عتبات عالیات آغاز شد

دعوتنامه خودمانی ایران برای جهانِ درگیرِ بابانوئل

مدیریت جزیره‌ای، مهمترین آسیب برنامه‌های تئاتری صدا و سیما است