راه ترقی

آخرين مطالب

نگاه به اعتماد میان دولت و ملت از دریچه علم گفتگو

نگاه به اعتماد میان دولت و ملت از دریچه علم

  بزرگنمايي:

راه ترقی- تاریخ ایران پر از روزهای دشواری است که ضمن ثبت خصومت ورزی دشمنان، نماد ایستادگی، رواداری، وحدت و دفاع از میهن ساکنان این سرزمین نیز هست؛ از حمله مهاجمان همچون مغول ها گرفته تا هضم شدن آنان در فرهنگ ایرانی و جنگ های ایران و روسیه و دفاع مقدس که هنوز و همچنان در ذهن و ضمیر ایرانیان حفظ شده است.
ایران امروز ما، هر چند گرفتار جنگی به معنای متعارف و متضمن مقابله مستقیم و کشتار و مبارزه مسلحانه و رودر رو با دشمنان نیست؛ باید در برابر خصومت ورزی اقتصادی خاصم خارجی بایستد؛ چنانکه به گفته وزیر امور خارجه «اکنون ایران یعنی این جغرافیا و موجودیت عظیم پرافتخار تاریخی با این مردم و توانمندی‌ها و امکانات مورد هدف است».
بر همین اساس این بار سربازان این صحنه همه مردم هستند که به آنها حمله شده و ضرورتا باید از خود دفاع کنند. ناگفته پیداست حفظ وحدت، همکاری با یکدیگر، کمک و رعایت حال ضعفا، اعتماد به دولت و نهادهای حکومتی و نظارتی و تلاش برای درک شرایط دشوار طرف های متقابل موجب عبور راحت تر از این تنگنای تاریخی است.
با اینکه همراهی مردم با دولت، همکاری آنها با یکدیگر، حفظ روحیه وطن و هموطن دوستی، ترجیح منفعت گروهی به منفعت فردی در پیشبرد و پیشرفت کشور نقش اساسی دارد؛ امروزه در بعضی موارد شاهد تلاش عده ای برای کسب منفعت، انواع احتکار، هجوم به بازارهای مختلف و حتی خرید مایحتاج روزانه بیش از نیاز هستیم که به آشفته تر شدن بازار و نگرانی ها دامن می زند، همچنین گاه گزاره هایی چون تکروی، خودخواهی و خوددوستی و ترجیح منفعت فردی بر جمعی در میان ایرانیان را به ذهن می آورد؛ هر چند اگر آن تاریخ و جمع طلبی ها را به یاد داشته باشیم سخت می توانیم این اخبار و فردگرایی ها را باور کنیم.
اما آیا ایرانیان با سابقه طولانی از همکاری در موقعیت های دشوار و مثال های فراوان از فداکاری و ایثار حتی در زمان دفاع مقدس، مردمی تکرو و خودخواه و منفعت طلب هستند؟ این از جمله پرسش هایی است که پدرام اکبری دانش آموخته نگهداری از میراث فرهنگی با گرایش انسان شناسی در مقطع کارشناسی و رشته انسان شناسی فرهنگی در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه دولتی کا فوسکای ونیز به آن پاسخ می دهد.
واکاوی پیشرفت و توسعه از نگاه تحولات فرهنگی و اجتماعی با مطالعات میدانی از حوزه های مطالعات اکبری به شمار می آید.
اکبری مقالاتی در نشریات فارسی نیز منتشر کرده است، با او در مورد این ذهنیت ها و راهکارهای بهبود میزان مشارکت اجتماعی و اعتماد دوسویه مردم به دولت گفت وگو کرده ا یم 

 سوال: آیا مشاهدات مردم شناختی از کاهش اعتماد مردم به دولت، افزایش فردگرایی و رویگردانی از توجه به منفعت جمعی به ویژه طی یک دهه اخیر حکایت دارد؟ در اینصورت آیا بحران های سیاسی و اقتصادی به طور خاص در جامعه ایرانی معاصر تاثیر گذاشته یا به صورت متداول فردگرایی و بی اعتمادی به حاکمیت در جامعه ایرانی دیده می شود؟
اکبری: سیر و روند به کار گیری، ورود یا نفوذ اقتصاد بازار آزاد بر جوامع و اقتصادهای بومی و روابط اجتماعی آنها تاثیر زیادی می گذارد. در اغلب موارد شرایط معیشتی بسیار بد و گریزناپذیری ایجاد می کند که آنها را با سیر قهقرایی به سوی فروپاشی، جنگ، مهاجرت به مراکز تولید ثروت برای تبدیل شدن به نیروی کار ارزان قیمت می کشاند. افزون بر این، بر محیط زیست تاثیر شدید می گذارد. هم از نظر ایجاد آلودگی محیط زیستی و هم از نظر بهره وری سنگین و صنعتی منابع آب و خاک حاصلخیر برای کشاورزی، ضربه سنگینی به محیط زیست و اقتصادهای بومی وابسته به آن (و البته جوامع وابسته به این اقتصادها) وارد می کند.
زیاده روی نیست اگر بگوییم همه منابع روی زمین و زیرزمین را هم تاراج می کند و آلودگی های صنعتی برجاگذاشته و نابرابری اجتماعی را افزایش می دهد که متعاقب آن به تنش های اجتماعی دامن می زند. بسیاری پژوهش های علوم اجتماعی در سراسر دنیا تاکید دارند همزمان با بکارگیری سیاست های مکتب اقتصاد بازار آزاد افزایش شدید نابرابری در دنیا میان کشورها و درون هر کشور (میان اقشار مختلف) روی داده است.

***ردپای اقتصاد بازار آزاد در سیاست های دولت ها چند دهه اخیر ایران
حالا بر این فرض و احتمال که در ایران فردگرایی، بی اعتمادی و منفعت جویی، گسستن پیوندهای اجتماعی و بی اعتمادی به دولت یا دولت ها در دهه گذشته افزایش پیدا کرده است (که از این می توان به عنوان یک شاخص شناخت و وجود و نقش سرمایه داری بهره گرفت) به احتمال زیاد رد پای افزایش سیاست های اقتصاد بازار آزاد در دولت ها طی دهه گذشته را هم باید بیشتر بیابیم. البته احتمال دیگری وجود دارد که بهره گیری از الگوی اقتصاد سرمایه داری برای دهه ها کار جامعه را به این وضع رسانده و نه کار یک دهه ای، اینجا کار یکی دو دولت نبوده است. ربطی به دولت این جناح یا آن جناح هم ندارد. احتمال می دهم این روند پس از پایان جنگ تحمیلی و با اجرای سیاست های بازسازی ایران آغاز شد و البته سیاست های پیش از انقلاب را نیز باید در نظر گرفت. البته این یک احتمال است؛ زیرا برای بیان قطعی آن و نشان دادن شدت و حدت این روند باید کار دقیق پژوهشی انجام شود.

***سرمایه داری ارزش های اخلاقی متعارض با ارزش های بومی را رواج می دهد
سرمایه داری ارزش های اخلاقی و رفتاری را رواج می دهد که دیر یا زود منجر به تعارض با ارزش های بومی جوامع می شود. زیرا اقتصاد سرمایه داری اقتصادهای محلی را از بین می برد و ارزش های اجتماعی جمع گرای برساخته آن را نابود می کند. این موارد سپس از سطح خرد به کلان بازتاب می یابد و ممکن است کار به بی اعتمادی به نظام های سیاسی کشیده شود؛ زیرا شرایط آنچنان سخت می شود و بحران ها چنان شدت و گسترش می یابد که دیگر از دست حکومت ها کاری ساخته نیست. برای مثال اخیراً شاهد بحران های اقتصادی و سیاسی در ونزوئلا هستیم که از دست حکومت کار چندانی برای تغییر شرایط بر نمی آید، یا حوادث رخ داده پس از بهار عربی در منطقه شمال آفریقا و غرب آسیا و اعتراضات خیابانی در ایران چند ماه پیش، همه از همین دست هستند.
اعتماد بین مردم و دولت ها جز توانایی و در اختیار داشتن منابع مالی و دانشی در دست دولت ها و موفق بودن آنها در حل مشکلات روزمره مردم یا در برآورده کردن انتظارات آنها نیست. اگر این منابع در دست دولت نیست از دولت هم کاری ساخته نیست. این منابع را نظام اقتصادی سرمایه داری در دست دارد و هر طور بخواهد تقسیم می کند؛ زیرا کار، زمین، پول و دانش خصوصی شده و رایگان نیستند. پس دولت ها برای به دست آوردن آنها باید هزینه کنند.

***گسترده شدن دیوانسالاری دولتی؛ مشکل عصر نوین
 سوال: آیا میزان اعتماد مردم به نهادهای مختلف حاکمیتی و رسانه ها در افزایش همکاری با حاکمیت تاثیر دارد و آیا وقوع شرایط دشوار سیاسی، اقتصادی و بی ثباتی می تواند از میزان اعتماد مردم بکاهد؟
اکبری: شفاف سازی همه مراودات، تعاملات و تصمیم های سیاسی در ایجاد اعتماد میان مردم و دولت کمک می کند. یکی از مشکلات عصر نوین و دولت ها، گستردگی و بزرگ شدگی دیوانسالاری و در هم تنیده شدن روابط نهادهای سیاسی است. این روابط آنچنان پیچیده، تخصصی و با واسطه و فنی محور شده اند که افراد عادی جامعه توان دیدن شفاف فرایند تصمیم گیری های سیاسی توسط سیاستمداران و نهادهای سیاسی و اثرگذاری و مداخله مستقیم بر آن را ندارند.

***ایجاد سازمان های مردم نهاد، خودگردان و محلی راهکار افزایش اعتماد دولت و ملت
این مساله به ایجاد ابهام در تصور مردم درباره دولت ها و نهادها و در دراز مدت به احساس ناامنی و ناپایدار دیدن خود و شرایط زندگی خود و بی اعتمادی به دولت ها و نهادها می انجامد. راهکار پیشنهادی که معمولا به تدریج جواب می دهد؛ ایجاد سازمان های مردم نهاد، خودگردان، خودکفا، محلی، دور از سلسله مراتب پیچیده دولتی، تعاونی ها و شوراها و انجمن های محلی-صنفیِ حل اختلاف و مشکلات است تا مردم مستقیم و بی واسطه در امور زندگی شهری-روستایی و منطقه ای خود شرکت کنند و از نزدیک با واقعیات حکمرانی مسائل آشنا شوند.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

هنگام بهره مندی از اندیشه و مدیریت زنان اما و اگر می آوریم

موسوی لارگانی: از فرصت تحریم به نفع خود استفاده کنیم

ذوالقدر: شهردار جدید تهران از توان مدیریتی جوانان و زنان استفاده کند

افراد «رگ گیر» متخلف هستند

مرگ می نوشند

اظهارات ظریف درباره فسادهای مالی پنهان دلسوزانه است

برای مقابله با تحریم‌ها اقتصاد مقاومتی و وحدت دولت و مردم مورد توجه بیشتر قرار گیرد

ظریف: اروپا هنوز آمادگی اجرای تعهد سیاسی با پرداخت هزینه اقتصادی ندارد

نقوی‌حسینی: اختلافات به تریبون‌ها کشیده نشود/ رضایتمندی مردم را حفظ کنیم

شریعت‌نژاد: با همگرایی ملی می‌توان مقابل تحریم‌ها ایستاد

لزوم رانندگی با چراغ روشن در روز بارانی

صوفی: وزارت‌خارجه نگرانی مردم را از تحریم‌ها برطرف کند

آقاپور: مسئولین در شرایط کنونی تحریم با مردم با صداقت صحبت کنند

برای ساماندهی زندان‌ها باید زمینه‌های ارتکاب جرم را کاهش دهیم

دو نفر دیگر به اتهام فساد اقتصادی به اعدام محکوم شدند

آخوندی مشکلات زیادی برای تهران ایجاد خواهد کرد

ایدز خراسانی موضوعیت علمی ندارد

رضایی: لازمه ایجاد آرامش نسبی صادقانه و شفاف‌ سخن گفتن با مردم است

مدیر منطقه ای یونسکو: ایران جایگاه ویژه ای در نوآوری دارد

نوبخت: مسئولان راه‌های تامین دارو و تجهیزات پزشکی را برای مردم توضیح دهند

هنوز جوابی به نامه لاریجانی داده نشده است

لزوم حاملگی پیش از 30 سالگی برای حفظ سلامت مادر و جنین

افراد غیر متخصص جراحی گوش الاغی و چشم گربه ای انجام می دهند

برپایی «جشنواره غذا و شیرینی دیابتی»بمناسبت هفته دیابت

خیز «تزارها» برای نقش آفرینی در اوپک/زمزمه انحلال جدی است؟

استقبال مجلس از تسهیل شرایط اعطای تابعیت به فرزندان زنان ایرانی و مردان خارجی

سلیمی: وزرا باید گزارش‌های واقعی و عملی به مردم ارائه دهند

حداقل 50 هزار کودک مادران ایرانی شناسنامه ندارند

برخی داروها با کدملی توزیع می شوند

پژمانفر: کارشناسان چارچوب برگزاری کنسرت‌های خیابانی رایگان را مشخص کنند

توضیحات وکیلی درباره نامه «لاریجانی» به «جنتی»

کاظمی: «وحدت» بهترین راهکار برای مقابله با تحریم‌های آمریکاست

بلاتکلیفی دانشجویان دانشگاه آزاد باید به‌زودی و با بهترین تصمیم برطرف شود

معافیت 8 کشور از تحریم‌ها فرصتی برای ایران و ساز و کار اروپا است

فردا در صحن 5 گزینه شهرداری پایتخت انتخاب می‌شود

باهنر: اگر به CFT نپیوندیم با تحریم‎های بیشتری مواجه می‌شویم

یازدهمین گزارش وزارت خارجه درمورد اجرای برجام به مجلس ارسال شد

لازمه مقابله با تهدیدهای آمریکا و متحدانش تجهیز قوای ماست

7 سال حبس برای کارمندی که 4 میلیارد و 900 میلیون تومان اختلاس کرد

پورابراهیمی: آمریکا در ایجاد اجماع جهانی علیه ایران موفق نبود

ابوترابی: جدی‌نگرفتن تحریم‌های نفتی یکی از دلایل راه‌انداختن پروژه «ب» بود

فرشچیان : نوعی از پرستش خداوند در هنر متجلی می‌شود

سه طرح پیشنهادی مجلس برای مقابله با فشارهای روانی آمریکا

ایرادات شورای نگهبان به لایحه CFT حدودا 20 مورد است/ مشروح ایرادات را در آینده اعلام می‌کنیم

نمایندگان تلاش می‌کنند فاصله حقوقی کارکنان برداشته شود

75 درصد نان ها با اسید فولیک و آهن غنی می شوند

سلیمی: انحراف افکار عمومی از قتل خاشقجی از جمله اهداف پروژه «ب» است

صباغیان: حل مشکلات اقتصادی محور کار همه وزرا باشد

سازمان استعدادهای درخشان ردیف بودجه مستقل می گیرد

سی ان ان: ایرانی ها در برابر فشار آمریکا سرخم نمی کنند