راه ترقی

آخرين مطالب

مالیات بر عایدی؛ کلیدی‌ترین ابزار کنترل سوداگری+تجربه سایر کشورها گفتگو

مالیات بر عایدی؛ کلیدی‌ترین ابزار کنترل سوداگری+تجربه سایر کشورها

  بزرگنمايي:

راه ترقی- یکی از جدی‌ترین مشکلات پیش روی تولید و پیشرفت اقتصادی در ایران، وجود بازارهای غیرمولدِ موازی  با بخش تولید است. این دست فعالیت‌ها به دلیل ریسک پایین و بازدهی بالا در کوتاه‌مدت، در مقایسه با سرمایه‌گذاری در بخش‌های تولیدی که عموماً دارای بازدهی‌های کمتر و پرریسک‌تری در بلندمدت هستند حائز جذابیت بسیار بیشتری است. ضمن آنکه ریسک‌ها و دردسرهای انجام فعالیت‌های مولد در کشور ازجمله هزینه‌های ثابت بنگاه، بیمه، استاندارد، ریسک فروش محصول و... نیز کفه ترازو را به سمت بخش‌های غیرمولد سنگین‌تر نموده و انگیزه برای فعالیت در بخش‌های مولد را کاهش می‌دهد.

بنابراین طبیعی است در شرایط فعلی بخش قابل‌توجهی از نقدینگی کشور به سمت فعالیت‌های غیرمولد جاری شود. یکی از بهترین ابزارها برای کنترل سوداگری و هدایت نقدینگی، مالیات بر عایدی سرمایه است درواقع مهم‌ترین پیامد مالیات بر عایدی سرمایه، تخصیص بهتر و کاراتر منابع است.

ازآنجایی‌که رشد سرمایه‌گذاری و پیشرفت مؤثر اقتصادی در سایه تقویت تولید و هدایت صحیح منابع مالی اتفاق می‌افتد، مالیات بر عایدی سرمایه به‌عنوان یک ابزار هدایت نقدینگی می‌تواند اثرات مفید و مؤثری برای اقتصاد کشور به همراه داشته باشد که در ادامه به توضیح و تشریح این پایه مالیاتی پرداخته خواهد شد.

آسیب‌های سفته‌بازی و سوداگری در بازار مسکن

یکی از مضرترین فعالیت‌های غیرمولد ، سفته‌بازی و احتکار در بازارهای دارایی به‌ویژه مسکن و زمین است. سفته‌بازان و محتکران با خرید ملک و امتناع از عرضه باعث افزایش قیمت می‌شوند.پس از افزایش قیمت بخشی از دارایی خود را فروخته و بدون ایجاد هیچ‌گونه ارزش‌افزوده‌ای کسب سود می‌کنند.باوجود سود بالا در بازارهای غیرمولد و  ازآنجایی‌که بازارهای مولد دارای ریسک بالا و جذابیت پایین هستند نقدینگی به بخش غیرمولد جذب می‌شود .انحراف نقدینگی به سمت بخش‌های غیرمولد آسیب‌های متعددی برای اقتصاد خواهد داشت.

عرفان قمی، کارشناس اقتصادی مهمترین آسیب های ناشی از انحراف نقدینگی به سمت بخش های غیرمولد را تضعیف بخش مولد اقتصاد، افزایش تورم عمومی و تقویت چرخه های رکود در اقتصاد نام برد و توضیح داد: تضعیف بخش مولد اقتصاد به این معنی که بخش قابل‌توجهی از قدرت سرمایه‌گذاری اقتصاد ایران به‌جای ورود به بازارهای مولد صرف فعالیت‌های مذکور شده است. این رفتار اقتصادی نه‌تنها  در نظام بانکی و اشخاص دارای نقدینگی کلان[1]  مشاهده می‌شود، بلکه سود مازاد بسیاری از بخش‌های تولیدی هم جذب فعالیت‌های غیر مولد شده است.

وی در مورد اینکه چگونه انحراف نقدینگی به سمت بخش غیرمولد منجر به افزایش تورم عمومی می شود، گفت:  افزایش سطح قیمت‌ها در بازارهای دارایی به‌واسطه فعالیت‌های سوداگری و سفته‌بازی موجب افزایش تورم عمومی کشور می‌شود. افزایش قیمت زمین از یک‌سو  باعث رشد هزینه مسکن در سبد خانوار می‌شود و  از سوی دیگر  موجب افزایش هزینه  اجاره ملک در  بنگاه‌های اقتصادی می‌شود. مجموع دو اتفاق مذکور منجر به افزایش قیمت کالاها و رشد تورم عمومی خواهد شد.

این کارشناس اقتصادی در توضیح اینکه انحراف نقدینگی چگونه منجر به تقویت چرخه‌های رکود در اقتصاد می شود، گفت: با شکل‌گیری فعالیت‌های سوداگرانه، کشوری مثل ایران که در وضعیت رکود تورمی قرار دارد،  چرخه‌های رکودی‌اش طولانی‌تر و بازدهی تولید نزولی می‌شود و در این وضعیت بیکاری و نا اطمینانی در اقتصاد گسترش پیدا می‌کند.

راهکارهای کنترل سوداگری و سفته‌بازی در بازار مسکن

یکی از  مهم‌ترین ابزارهای سیاستی برای هدایت نقدینگی و کنترل سوداگری در بازار ، مالیات‌ است که استفاده از مالیات‌ در کشورهای مختلف جهان تجربه‌شده است.

قمی در مورد انواع مالیاتی که در کشورهای مختلف برای کنترل سوداگری و سفته بازی در بازارهای مختلف وضع شده است، گفت: مالیات بر دارایی، مالیات بر خانه‌های خالی، مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر ارزش زمین انواع مالیاتی هستند که در کشورهای مختلف برای کنترل سوداگری در بازار دارایی تنظیم شده است. 

وی در توضیح  مالیات بر عایدی سرمایه گفت: دولت‌ها برای ایجاد فرصت‌ها و یا از میان بردن ضعف‌ها و تهدیدها در بازارها و بخش‌های متفاوت اقتصاد، ابزارهای متنوعی دارند. آن ابزاری برای دولت باارزش‌تر است که بتواند در زمان کوتاه و با کمترین هزینه، بهترین اثربخشی را به نمایش بگذارد. چنین ابزارهایی به‌ندرت یافت می‌شوند. مالیات بر عایدی سرمایه ابزاری قدرتمند است که می‌تواند دولت را در جهت مدیریت منابع در بازارهای گوناگون یاری کند.

 به‌طورکلی مالیات بر عایدی سرمایه‌ عبارت است از مالیات بر سود حاصل از خریدوفروش دارایی‌ها (اختلاف قیمت فروش و قیمت خرید دارایی).  باید توجه داشت که گروه هدف در اخذ این مالیات، افرادی هستند که علاوه بر رفع نیازهای مصرفی خود، به‌منظور کسب سود سفته‌بازانه، به خریدوفروش مکرر دارایی‌هایی از جنس مسکن می‌پردازند و همین باعث ایجاد نوسانات سهمگین در اقتصاد کشور می‌شود. نوسانات شدید قیمت‌ها امکان برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری را از فعالان اقتصادی می‌گیرد و زمینه را برای حضور سوداگران مساعد می‌کند.  قمی معتقد است که مالیات بر عایدی سرمایه با حذف انگیزه‌های سفته‌بازی و سوداگرانه موجب گسترش آزادی عمل تقاضای واقعی می‌شود.

این کارشناس اقتصادی گفت: در مالیات بر عایدی سرمایه به دلیل منافع متضاد خریدار و فروشنده، حداقلِ فرار مالیاتی وجود دارد. درواقع فروشنده موظف به پرداخت مالیات است و درصورتی‌که مالیات را پرداخت نکند نمی‌تواند دارایی را انتقال دهد و در صورت انتقال دارایی هم، مالیات بر عایدی سرمایه محقق شده در دوره مالکیت فروشنده هم به دوش خریدار می‌افتد و لذا خریدار انگیزه‌ای متضاد باانگیزه فروشنده دارد و تمایل دارد که مالیات توسط فروشنده سریعاً پرداخت شود. این خاصیت کنترلی مانع از فرار مالیاتی می‌شود و افراد را ملزم به پرداخت مالیات می‌کند.

تجارب کشورهای توسعه‌یافته 

تمایل نقدینگی به بازارهای غیرمولد مختص ایران  نیست و در بسیاری از کشورهای دنیا وجود دارد. بااین‌حال اکثر کشورهای توسعه‌یافته با استفاده از مالیات‌های تنظیمی به‌ویژه مالیات بر عایدی سرمایه جذابیت سرمایه‌گذاری در بخش غیرمولد را کاهش دادند.

همانگونه که در جدول ذیل آمده است، اسپانیا، انگلیس، آفریقای جنوبی، آلمان، ژاپن، فرانسه و هند اصلی‌ترین کشورهایی هستند که قانون مالیات‌ بر عایدی سرمایه در آنها وضع شده است. توضیحات مالیات تنظیمی برعایدی سرمایه در این کشورها در جدول شرح داده شده است. 

نام کشور

حداکثر نرخ مالیاتی

معافیت‌های مهم

شیوه اخذ

دوره نگهداری

اسپانیا

24درصد خارج از اتحادیه اروپا

19درصد اتحادیه اروپا

19درصد تا 23درصد ساکنان اسپانیا

مسکن اصلی

کلیه دارایی‌هایی که قبل از 1986 خریداری‌شده‌اند

بعد از انجام هر معامله

حداقل 3 سال برای معافیت خانه اصلی

انگلیس

28درصد برای مسکن

20درصد انواع دیگر دارایی‌ها

مسکن اصلی

مالیات روی مجموع عواید کلیه معاملات یک سال

بدون در نظر گرفتن دوره نگهداری

آفریقای جنوبی

نرخ مالیات درآمدی

(20 درصد)

معافیت عایدی تحقق‌یافته تا قبل از سال 2001

معافیت مسکن اصلی تا سقف 2 میلیون راند

مالیات روی مجموع عواید کلیه معاملات یک سال

بدون در نظر گرفتن دوره نگهداری

آلمان

با نرخ مالیات بر درآمد

به‌صورت پلکانی با توجه به حجم عایدی و حداکثر تا 45درصد

مسکن اصلی

مالیات روی مجموع عواید کلیه‌ معاملات یک سال

دارایی‌های منقول بعد از یک سال معاف‌ هستند

دارایی‌های غیرمنقول بعد از 10 سال معاف‌ هستند

ژاپن

بیش از 40درصد برای نگهداری کوتاه‌مدت دارایی

معافیت مسکن اصلی تا سقف 30 میلیون ین

معافیت در صورت قرار گرفتن مسکن در طرح‌های ملی و محلی

بعد از انجام هر معامله

دوره‌های 5 ساله و 10 ساله نگهداری دارایی

فرانسه

حداکثر 40.5درصد

معافیت مسکن اصلی

تخفیف پلکانی مسکن دوم به بعد و یا زمین

معافیت مسکن‌های ارزان

برخی سهام

بعد از انجام هر معامله

پلکانی برای اعمال تخفیف

هند

کوتاه‌مدت با نرخ مالیات بر درآمد

--------

بلندمدت 20درصد

زمین‌های خارج از محدوده شهر

---------

فروش دارایی و سرمایه‌گذاری مشابه مجدد (مثل مسکن اصلی)

انجام تعدیل تورمی

------

مالیات روی مجموع عواید کلیه‌ی معاملات یک سال

دارایی حقیقی، آستانه کوتاه‌مدت 3 ساله

--------

سهام، آستانه کوتاه‌مدت 1 ساله





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مرگ می نوشند

اظهارات ظریف درباره فسادهای مالی پنهان دلسوزانه است

برای مقابله با تحریم‌ها اقتصاد مقاومتی و وحدت دولت و مردم مورد توجه بیشتر قرار گیرد

ظریف: اروپا هنوز آمادگی اجرای تعهد سیاسی با پرداخت هزینه اقتصادی ندارد

نقوی‌حسینی: اختلافات به تریبون‌ها کشیده نشود/ رضایتمندی مردم را حفظ کنیم

شریعت‌نژاد: با همگرایی ملی می‌توان مقابل تحریم‌ها ایستاد

لزوم رانندگی با چراغ روشن در روز بارانی

صوفی: وزارت‌خارجه نگرانی مردم را از تحریم‌ها برطرف کند

آقاپور: مسئولین در شرایط کنونی تحریم با مردم با صداقت صحبت کنند

برای ساماندهی زندان‌ها باید زمینه‌های ارتکاب جرم را کاهش دهیم

دو نفر دیگر به اتهام فساد اقتصادی به اعدام محکوم شدند

آخوندی مشکلات زیادی برای تهران ایجاد خواهد کرد

ایدز خراسانی موضوعیت علمی ندارد

رضایی: لازمه ایجاد آرامش نسبی صادقانه و شفاف‌ سخن گفتن با مردم است

مدیر منطقه ای یونسکو: ایران جایگاه ویژه ای در نوآوری دارد

نوبخت: مسئولان راه‌های تامین دارو و تجهیزات پزشکی را برای مردم توضیح دهند

هنوز جوابی به نامه لاریجانی داده نشده است

لزوم حاملگی پیش از 30 سالگی برای حفظ سلامت مادر و جنین

افراد غیر متخصص جراحی گوش الاغی و چشم گربه ای انجام می دهند

برپایی «جشنواره غذا و شیرینی دیابتی»بمناسبت هفته دیابت

خیز «تزارها» برای نقش آفرینی در اوپک/زمزمه انحلال جدی است؟

استقبال مجلس از تسهیل شرایط اعطای تابعیت به فرزندان زنان ایرانی و مردان خارجی

سلیمی: وزرا باید گزارش‌های واقعی و عملی به مردم ارائه دهند

حداقل 50 هزار کودک مادران ایرانی شناسنامه ندارند

برخی داروها با کدملی توزیع می شوند

پژمانفر: کارشناسان چارچوب برگزاری کنسرت‌های خیابانی رایگان را مشخص کنند

توضیحات وکیلی درباره نامه «لاریجانی» به «جنتی»

کاظمی: «وحدت» بهترین راهکار برای مقابله با تحریم‌های آمریکاست

بلاتکلیفی دانشجویان دانشگاه آزاد باید به‌زودی و با بهترین تصمیم برطرف شود

معافیت 8 کشور از تحریم‌ها فرصتی برای ایران و ساز و کار اروپا است

فردا در صحن 5 گزینه شهرداری پایتخت انتخاب می‌شود

باهنر: اگر به CFT نپیوندیم با تحریم‎های بیشتری مواجه می‌شویم

یازدهمین گزارش وزارت خارجه درمورد اجرای برجام به مجلس ارسال شد

لازمه مقابله با تهدیدهای آمریکا و متحدانش تجهیز قوای ماست

7 سال حبس برای کارمندی که 4 میلیارد و 900 میلیون تومان اختلاس کرد

پورابراهیمی: آمریکا در ایجاد اجماع جهانی علیه ایران موفق نبود

ابوترابی: جدی‌نگرفتن تحریم‌های نفتی یکی از دلایل راه‌انداختن پروژه «ب» بود

فرشچیان : نوعی از پرستش خداوند در هنر متجلی می‌شود

سه طرح پیشنهادی مجلس برای مقابله با فشارهای روانی آمریکا

ایرادات شورای نگهبان به لایحه CFT حدودا 20 مورد است/ مشروح ایرادات را در آینده اعلام می‌کنیم

نمایندگان تلاش می‌کنند فاصله حقوقی کارکنان برداشته شود

75 درصد نان ها با اسید فولیک و آهن غنی می شوند

سلیمی: انحراف افکار عمومی از قتل خاشقجی از جمله اهداف پروژه «ب» است

صباغیان: حل مشکلات اقتصادی محور کار همه وزرا باشد

سازمان استعدادهای درخشان ردیف بودجه مستقل می گیرد

سی ان ان: ایرانی ها در برابر فشار آمریکا سرخم نمی کنند

نواقص اربعین 97 را برای اربعین 98 برطرف می کنیم

نقوی‌حسینی: سناریوسازان در دانمارک به دنبال حاشیه کشاندن قتل خاشقجی هستند

هدف از ایجاد پروژه "ب " اختلاف‌افکنی بین کشورهای اروپایی بر سر موضوع ایران است

دیدار ظریف با عمران‌خان