راه ترقی

آخرين مطالب

پایش «گرد و غبار» با داده های ماهواره ها مقالات

پایش «گرد و غبار» با داده های ماهواره ها

  بزرگنمايي:

راه ترقی- طوفان های گردوغبار از پدیده هایی است که در مناطق خشک و نیمه ‌خشک جهان رخ می دهد و در طی سالهای اخیر این پدیده آن هم با تعداد بالا از جمله مخرب ترین بلایای زیست‌محیطی در منطقه خاورمیانه و به خصوص ایران بوده است؛ به دلیل تغییرات سریع در ماهیت و مکان گسترش طوفان های گرد و غبار، محدودیت هایی در پایش و اندازه گیری های مربوط به آن وجود دارد.
امروزه فناوری سنجش ‌از دور با فراهم آوردن تصاویر متعدد جهانی و منطقه ای با مقیاس های زمانی و مکانی مختلف ابزاری مناسب برای پایش، اندازه گیری و شناسایی کانون های برداشت گرد و غبار شناخته شده است.
سازمان فضایی ایران در تازه ترین گزارش خود آورده است: کشورمان بر اساس تصاویر ماهواره ای از ابتدای امسال تا 15 آبان ماه گذشته 28 بار تحت تاثیر پدیده گرد و غبار قرار گرفته که 20 بار آن در استان سیستان و بلوچستان روی داده است؛ اکنون این پرسش مطرح است که چگونه می توان از اطلاعات ماهواره ای برای غلبه بر چالش ها استفاده کرد.

** آغاز پایش پدیده گرد و غبار از سال 1395
یکی از کارشناسان پایش گرد و غبار در سازمان فضایی ایران گفت: سامانه پایش ماهواره ای گرد و غبار از سال 1395 در سازمان فضایی ایران فعال است؛ ورودی این سامانه داده های ماهواره ای سنجنده مودیس (MODIS) ماهواره های تیرا (TERRA) و آ.کیو.آ (AQUA) است که به صورت مستقیم در مرکز فضایی ماهدشت دریافت و با تحلیل داده های آنها، وقوع گرد و غبار در محدوده ای بین کشور های عربستان و سوریه تا کشورهای پاکستان و افغانستان پایش می شود.
مهدی جنتی با اعلام اینکه تاثیر این گرد و غبار بیشتر خارج از کشور است، افزود: آخرین طوفان گرد و غبار هفتم دی ماه روی داد و کانون آن جنوب غرب خلیج فارس بود.
وی ادامه داد: با تحلیل و پردازش تصاویر ماهواره ای، فراوانی وقوع و غلظت تجمعی گرد و غبار برای سطح کشور و به تفکیک استان ها قابل استخراج است.
«روند حرکت گرد و غبار نیز با کمک تصاویر ماهواره ای قابل مشاهده بوده و به کمک تحلیل تصاویر فوق می توان سرچشمه و کانون وقوع گرد و غبار را شناسایی کرد.»
جنتی معتقد است: بنابراین تواتر زمانی بالای تصاویر ماهواره ای و تحلیل سری های زمانی این تصاویر به کارشناسان کمک می کند تا بتوانند در خصوص شکل گیری کانون ها، الگوی حرکت، فراونی وقوع، شدت و غلظت گرد و غبار در سطح کشور و خارج از آن قضاوت کنند.
این کارشناس سازمان فضایی ایران می گوید: اکنون توسعه و بومی سازی الگوریتم های موجود در سامانه پایش گرد و غبار برای تدقیق خروجی های حاصل از پردازش تصاویر ماهواره ای جزو الویت های سازمان است و سازمان های متولی در امر مطالعه و بررسی گرد و غبار، می توانند در توسعه مدل ها، الگوریتم ها و پیش بینی های خود از نقشه های حاصل از سامانه پایش گرد و غبار استفاده کنند.
به عقیده وی، پدیده گرد و غبار یکی از دهها چالش زیست محیطی است که کشورمان را با خود درگیر کرده و عوارض و عواقب آن همواره خسارت هایی را به همراه داشته است و آگاهی کامل از زمان وقوع و منشاء آن می تواند کاهش آسیب ها را به همراه داشته باشد.

* تدوین سند پایش گرد و غبار
سازمان فضایی ایران از سال گذشته اقدام هایی در زمینه استفاده از داده های ماهواره ای برای پایش گرد و غبار در دستور کار قرار داد و سندی هم برای این موضوع تدوین کرد.
مرتضی براری رئیس این سازمان اسفندماه پارسال اعلام کرد: سند پایش گرد و غبار کشور با استفاده از فناوری فضایی تا پیش از تابستان سال آینده (امسال) نهایی خواهد شد.
وی یکی از کاربردهای مهم و عام المنفعه فناوری فضایی را موضوع مدیریت بلایای طبیعی برشمرد و ادامه داد: فناوری فضایی در کل چرخه مدیریت بحران از پیش آگاهی تا بازسازی می تواند به متولیان مدیریت بحران کمک کرده و با ارائه اطلاعات ماهواره ای دقیق امدادرسانی را موفق تر کند.
معاون وزیر ارتباطات با بیان اینکه سازمان فضایی ایران به انتخاب سازمان ملل متحد از سال 1388به عنوان یکی از دفاتر منطقه ای برنامه اسپایدر شناخته شده است، خاطرنشان کرد: مقر برنامه اسپایدر در شهر وین اتریش است، هدف این برنامه استفاده از فناوری فضایی در مدیریت بلایا و واکنش سریع است.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 2007 برنامه اسپایدر (SPIDER‌) را به عنوان یکی از ماموریت های دفتر امور فضای ماوراء جو سازمان ملل(UN-OOSA) تدوین کرد. این برنامه به منظور سهولت استفاده از فناوری فضایی در مدیریت بلایای طبیعی از جمله پیش آگاهی قبل از وقوع حوادث و نیز واکنش سریع پس از وقوع بلایا تعریف شده است.
اکنون سازمان فضایی ایران در گزارش خود درباره میزان وقوع پدیده گرد و غبار آورده است: پردازش تصاویر ماهواره ای نشان می دهد از
بیشترین فراوانی وقوع گرد و غبار در ضلع جنوب و غرب کشور افغانستان، غرب کشور پاکستان و شمال استان سیستان و غرب استان کرمان است.
پردازش تصاویر ماهواره ای در سازمان فضایی ایران نشان می دهد در سال 1396 تعداد 52 روز در ماه های مختلف سال پدیده گردوغبار رخ داده که از این تعداد 29 بار پدیده گردوغبار استان سیستان و بلوچستان را تحت تاثیر قرار داده است.
بنا بر همین گزارش در همین استان مناطقی بوده که در سال 1396 حتی تا 15 بار رخداد گرد و غبار نیز اتفاق افتاده است.
بیشترین فراوانی وقوع در ضلع جنوبی کشور افغانستان و غرب کشور پاکستان بوده است.
کارشناس پایش گرد و غبار سازمان فضایی در این باره می گوید: دانش سنجش از دور و تحلیل تصاویر ماهواره ای به ما در نشان دادن وضع موجود و مقایسه آن با شرایط گذشته کمک می کند، بر همین اساس اکنون خروجی سامانه پایش گرد و غبار شناسایی پهنه هایی است که تحت تاثیر گرد و غبار بوده اند.
جنتی اضافه کرد: تحلیل خسارات ناشی از وقوع گرد و غبار از جمله در زمینه سلامت شهروندان و نیز سلامت انواع پوشش های گیاهی اعم از اراضی مرتعی، جنگلی و کشاورزی می تواند با استفاده از خروجی های سامانه پایش گرد و غبار و از طریق متولیان این حوزه در همکاری با سازمان فضایی ایران، مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی یا بخش خصوصی انجام پذیرد.
وی خاطرنشان ساخت: امروزه فناوری سنجش ‌از دور با فراهم آوردن تصاویر متعدد جهانی و منطقه ای با مقیاس های زمانی و مکانی مختلف ابزاری مناسب برای پایش، اندازه گیری و شناسایی کانون های برداشت گردوغبار شناخته شده است.
این کارشناس فضایی گفت: بی شک تواتر زمانی بالای تصاویر ماهواره ای و گستردگی محدوده تحت پوشش این تصاویر علاوه بر پایش گرد و غبار در شناسایی برخی پارامترهای تاثیر گذار در وقوع و شکل گیری گرد و غبار برای متولیان امر اهمیت داشته و در کاهش هزینه ها و تخمین خسارات این پدیده موثر و مفید است.
اکنون سازمان فضایی ایران در تلاش است با بهره گیری از ماهواره ها گام مهمی درکاهش عوارض مخرب بلایایی طبیعی بردارد بنابراین سایر دستگاه های نیز باید در این زمینه به کمک این سازمان بشتابند تا به زودی شاهد کاهش خسارت های ناشی از پدیده زیست مخرب گرد و غبار باشیم.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نقش چای در کاهش خطر سکته مغزی

ثواب صله رحم در قاب احادیث

روزگار سپری شده سحرخوانی

خاطرات حین خواب از طریق امواج مغزی تقویت می‌شوند

تشریح بزرگ‌ترین برنامه کنترل جمعیت تاریخ ایران

چرایی افزایش حشرات در استان تهران؛ از پروانه‌ها تا ملخ‌ها

قابلیت تکامل سلول‌های نابالغ به سلول‌های بنیادی

معرفی کتاب شیوه گرگ اثر جردن بلفورت

انقلاب علمی چین؛ بخش دوم: تحول آینده پاکستان و سریلانکا

فعالین سیاسی برای پیروزی در جنگ امید چه می گویند

لغو امتیاز تنباکو؛ ضربه سهمگین بر پیکره استعمار

ابداع روشی متفاوت برای نمک‌زدایی آب

تماشا کنید: رویای ثروتمندترین مرد جهان برای تسخیر فضا

موفقیت پژوهشگران در تولید انرژی برق از آسمان شب

هنگام اتصال به وای فای عمومی چه نکته‌هایی باید رعایت شود؟

هرآنچه باید در مورد هویت برند بدانید

گزارش مهم سازمان ملل: یک میلیون گونه جانوری در آستانه انقراض هستند

ایران و آمریکا در مقابل امتحانی سخت

سفر به زهره؛ داغ‌ترین سیاره منظومه شمسی

چگونه برندها مشهور می‌شوند؟

کشف جهش ژنتیکی جدیدی که موجب کاهش ترس و اضطراب می‌شود

سمپاشی علیه ملخ ها ، خوب یا بد

عواقب حذف سپرهای امنیتی برای کاربران

پیش‌بینی زمان مرگ با حس بویایی

ایمن سازی زنان معتاد با سرنگ حمایت های اجتماعی

تاریخچه ناگفته هوش مصنوعی؛ انسان‌هایی که ماشین‌های هوشمند را ساختند

بحران زیست‌محیطی؛ پیامد جنگل‌زدایی در کره شمالی

فوربس: خریداران عمده نفت ایران از تحریم های آمریکا پیروی نمی کنند

مصرف شیرینی تاثیر مثبتی بر خلق‌وخو ندارد

زیباترین منظره غروب خورشید را در کدام نقطه استانبول مشاهده کنیم؟

چرا در کشف سیارک‌های نزدیک زمین عملکرد ضعیفی داشته‌ایم؟

ارتباط چاقی با تفاوت‌های مورفولوژیکی مغز

چرا مبتلایان به آلرژی‌ فصلی دچار سردرد می‌شوند؟

سازمان جهانی بهداشت:ابتلا به مالاریا کاهش چشمگیری نیافته است

کودکان و چالش شماره‌های اضطراری

چه رمز عبوری بگذاریم که هک نشویم؟!

لایروبی سدها نیاز امروز، پشتوانه فردا

تاثیر ویتامین D بر توقف رشد سلول‌های سرطانی روده

ارتباط موثر؛ اولین قدم برای مراقبت از بیماران هموفیلی

طبقه متوسط در حال محو شدن است!

آمارهای «باروری نکاحی» و «بیکاری» دهه شصت و هفتادی‌ها

ساخت اولین ژنوم باکتریایی با استفاده از کامپیوتر

تکمیل پازل یک باتلاق

فرصت از دست رفته آمریکا در کمک‌رسانی به سیل‌زدگان ایرانی

تماس با طبیعت موجب کاهش سطح هورمون استرس می‌شود

دستکاری آب‌وهوا؛ آیا بارندگی‌های اخیر ایران عمدی است؟

تولید ابرگیاهان باکمک دانش نانو مواد

تلاش موسسات مردمی در کاهش آسیب های اجتماعی

بیماری «ارتفاع» چیست و چگونه درمان می‌شود؟

هرآنچه باید درمورد سقوط هواپیماهای بوئینگ 737 مکس بدانید