راه ترقی

آخرين مطالب

نیمه‌‌ پنهان ماه و هدف فعلی از کاوش بشر روی آن مقالات

نیمه‌‌ پنهان ماه و هدف فعلی از کاوش بشر روی آن

  بزرگنمايي:

راه ترقی - اسرار شگفتی از روزهای نخستین منظومه‌‌ی شمسی ما در دل نیمه‌‌ای از ماه پنهان شده است که ما نمی‌‌بینیم.

چند روز پیش، کاوشگر چینی چانگ‌‌ای 4 (Chang"e 4) موفق شد در نقطه‌‌ای از ماه فرود بیاید که تاکنون هیچ کاوشگری سالم به آنجا نرسیده بود: نیمه‌‌ی پنهان ماه؛ چهره‌‌ای از ماه که به‌‌علت تقارن سرعت گردش ماه به‌‌دور خود و زمین، ما هرگز نمی‌‌توانیم ببینیم. جیمز هد ، دانشمند علوم سیاره‌ای از دانشگاه براون می‌‌گوید: این یک گام تاریخی در کاوش علمی ماه است که در آن امکان کاوش روی سطح ناشناخته‌‌ی ماه برای اولین‌‌بار فراهم خواهد شد. مقاله‌های مرتبط:
چین برای نخستین‌بار در تاریخ در سمت پنهان ماه فرود آمد 5 دلیل برای فراموش کردن مریخ و بازگشت دوباره به ماه پنجاهمین سالگرد مأموریت آپولو 8؛ دستاوردهای فراموش‌ناشدنی
اگر همه‌‌چیز درست پیش برود، این مأموریت می‌تواند به پرسش‌‌های بنیادی ما درمورد ماهیت تنها قمر طبیعی زمین پاسخ دهد. هنوز رمز و رازهای زیادی وجود دارد؛ پرسش‌‌های بی‌‌پاسخی درباره‌‌ی نحوه‌‌ی شکل‌گیری ماه و تکامل آن در روزهای نخست که به‌‌نوبه‌‌ی خود بخشی از تاریخ کل منظومه‌‌ی شمسی را شامل می‌‌شود. به‌‌علاوه این مأموریت اولین آزمایش‌ رادیویی کیهانی را در نیمه‌‌ی پنهان ماه به انجام خواهد رساند و همچنین به ما خواهد گفت که آیا گیاهان می‌توانند روی ماه رشد کنند یا خیر؛ این یعنی گامی مهم در جهت مأموریت‌های فرازمینی بلندمدت انسان.
فرصتی برای دیدن هر دو رخ ماه
ماه در تمام مدت گردش خود به‌‌دور زمین تنها یک رخ خود را به ما نشان می‌‌دهد؛ این بدان معنی است که ما هرگز فرصت دیدن نیمه‌‌ی پنهان ماه را از روی زمین نخواهیم داشت. کمی اسرارآمیز است ولی برای این اتفاق یک دلیل ساده دارد؛ ماه از لحاظ کِشَندی نسبت به زمین ثابت شده است (پدیده‌‌ای که گاهی بدان «قفل گرانشی» هم می‌‌گویند). ماه با هر دور تکمیل گردش خود به‌‌دور زمین، دقیقاً یک دور کامل به‌‌دور خود نیز می‌‌چرخد؛ نتیجه اینکه همواره یک نیم‌‌کره از آن رو به زمین قرار می‌‌گیرد. ستاره‌‌شناسان به این بخش از ماه که به‌‌سمت ما قرار دارد، «سمت نزدیک» یا نیمه‌‌ی آشکار و به سمت دیگر ماه که هرگز نمی‌‌بینیم «سمت دور» یا نیمه‌‌ی پنهان می‌‌گویند.
نیمه‌‌ی پنهان ماه، نیمه‌‌ی تاریک نیست
با اینکه نیمه‌‌ی پنهان ماه هرگز نمی‌تواند از روی زمین دیده شود؛ اما این هرگز بدان معنا نیست که خورشید نیز به این بخش از ماه نمی‌‌تابد. در حقیقت هیچ نیمه‌‌ی تاریکی وجود ندارد و این اصطلاح در فرهنگ عامیانه تنها به نیمه‌‌ی ناشناخته‌‌ی این قمر اشاره دارد. سیلی که هرگز نیامد
هنگامی که فضاپیمای شوروی با نام Luna 3 ، نخستین تصاویر را از نیمه‌‌ی پنهان ماه در سال 1959 ارسال کرد، ناگهان چهره‌‌ای از ماه بسیار متفاوت‌‌تر از آنچه انتظار داشتیم، نمایان شد. نیمه‌‌ی آشکار ماه مشخصه‌‌های مهمی نظیر وجود لکه‌‌های تاریک دارد. این لکه‌‌ها مناطق تاریک‌‌تری‌‌اند که در مقایسه با خاک روشن ماه کاملاً قابل‌‌ تشخیص هستند. این مناطق تاریک زمانی شکل گرفتند که خرده‌‌سیاره‌هایی در دوران باستان به سطح ماه برخورد کردند. در اثر این برخوردها، گدازه‌ها در سطح ماه جاری شدند. این گدازه‌‌ها نیز پس از پُرکردن جای حفره‌‌ها، لکه‌‌های تاریکی را از خود روی سطح به‌‌جای گذاشتند که ما اکنون شاهد آن هستیم.
اما گویا در اثر برخورد خرده‌‌سیاره‌ها به نیمه‌‌ی پنهان ماه، هیچ سیلی از گدازه جاری نشده است؛ به همین دلیل اثرات این برخوردها به‌‌صورت دهانه‌‌های بزرگی روی سطح سیاره باقی ماند. این قضیه باعث شده است که نیمه‌‌ی پنهان ماه بسیار روشن‌‌تر، پیرتر و آکنده از حفره‌های بزرگ به نظر برسد. نیمه‌‌ی دیگر ماه بخشی از تاریخ پیدایش منظومه‌ی شمسی را در چهره‌ی خود پنهان کرده است
برخی از ستاره‌‌شناسان بر این باورند که علت این دوگانگی را باید در ضخامت کمتر پوسته‌‌ی ماه در نیمه‌‌ی آشکار آن جست‌وجو کرد. برایونی هورگان ، متخصص علوم سیاره‌ای از دانشگاه پوردو توضیح می‌‌دهد که این تفاوت در ضخامت پوسته باعث می‌‌شود ماگما راحت‌‌تر از زیر پوسته بیرون بیاید و روی سطح جاری شود. اما چرا باید ضخامت پوسته در یک نیم‌‌کره نسبت به نیم‌‌کره دیگر تا این حد متفاوت باشد؟ پاسخ این پرسش به‌‌صورت یک راز باقی مانده است؛ پرسشی که دکتر هورگان امیدوار است که کاوشگر چانگ‌‌ای 4 بتواند به یافتن پاسخی درخور برای آن کمک کند. گنجینه‌‌ای که از دیدها پنهان است
تاریخ منظومه‌‌ی شمسی در روزهای اولیه‌‌ی خود بسیار خشن سپری شد؛ زمانی‌که اجرام بزرگی نظیر خرده‌‌سیاره‌ها و ستاره‌های دنباله‌دار با شدتی بسیار به سیارات برخورد کردند و گودال‌هایی عظیم به‌‌جای گذاشتند که دهانه‌‌ی برخی از آن‌ها بیش از 1000 کیلومتر قطر دارد. اما بیشتر شواهد از این تاریخ پر آشوب آن دوران دیگر از میان رفته است و به‌‌مرور زمان از چهره‌‌ی جهان ما محو شده‌اند. در کره‌‌ی زمین و دیگر دنیاهای سنگی دیگر، فعالیت‌‌های آتش‌فشانی طی میلیاردها سال اکثر حفره‌‌های ناشی از این برخوردهای عظیم را پر کرده‌‌اند. اما نیمه‌‌ی پنهان ماه تاریخچه‌‌ای دست‌‌نخورده از این دوران پرآشوب را در خود حفظ کرده ‌است؛ این تاریخچه حتی شامل تعداد برخوردهای اجرام باستانی با سطح آن نیز می‌‌شود. دکتر هورگان می‌‌گوید: تاریخچه‌‌ی روزهای نخستین منظومه‌‌ی شمسی در دل صخره‌‌های نیمه‌‌ی پنهان محبوس شده ‌است.
فرود بر نیمه‌‌ی پنهان و نگاهی نو به جهان
زمین ما سراسر صدا و هیاهو است؛ هر آنتن رادیویی در گوشه‌‌ای از این سیاره‌‌، در حال انتشار یک سمفونی بلند از صداهای عجیب‌‌وغریب است؛ امواج ناشی از اپراتورهای تلفن همراه، ایستگاه‌های تلویزیونی و رادیویی، خطوط برق و تلفن، ماهواره‌‌های GPS، خودروها و وای‌‌فای همگی بخشی از سیل اصواتی هستند که دنیای ما را روی زمین دربر گرفته‌‌اند؛ اما نیمه‌‌ی پنهان ماه نقطه‌‌ای است که دور از این هیاهو، در سکوت کامل است؛ برای همین اینجا مکانی ایده‌آل برای مطالعه‌‌ی اصوات طبیعی جهان خواهد بود. این خود بزرگ‌ترین دلیل برای تلاش ستاره‌‌شناسانی است که مدت‌ها رویای ساختن یک تلسکوپ رادیویی را در نیمه‌‌ی پنهان ماه در سر می‌‌پرورانند. دکتر هورگان می‌گوید: ما از طول‌موج‌های رادیویی برای بررسی همه‌‌‌‌ی پدیده‌‌ها از سیاه‌‌چاله‌‌های واقع در همسایگی خود تا کهکشان‌‌های بسیار دور استفاده می‌کنیم؛ بنابراین استقرار یک رصدخانه رادیویی در نیمه‌‌ی پنهان ماه می‌تواند یک مزیت بزرگ برای دنیای نجوم باشد. مأموریت چانگ‌‌ای 4 یک فرصت مناسب برای محک‌‌زدن این نظریه خواهد بود که بفهمیم استقرار رصدخانه‌‌ی رادیویی در آن نقطه از ماه چه مزایایی نسبت به رصدخانه‌‌های زمینی خواهد داشت. از نیمه‌‌ی پنهان ماه می‌توان دقیق‌تر به پژواک امواج مهبانگ گوش فرا داد
یک رصدخانه‌‌ی احتمالی در ماه می‌تواند ما را در مطالعه‌‌ی پدیده‌هایی مانند نخستین ابرهای گازی هیدروژن که در خلق اولین ستارگان جهان نقش داشته‌‌اند، یاری کنند. هینو فالکه ، کارشناس اختر‌شناسی رادیویی از دانشگاه ردبود هلند می‌‌گوید: ما قادر خواهیم بود به پژواکی دوردست از مهبانگ گوش فرا دهیم و جهان را در زمانی پیش از تشکیل نخستین ستارگان نظاره‌‌گر باشیم. چنین سیگنالی به اخترشناسان این امکان را می‌دهد که اولین روزهای جهان را بررسی کنند. دکتر فالکه ضمن اشاره به نقشه‌‌ی گرمایی جهانی که تنها 370 هزار سال پس از مهبانگ شکل گرفته است، می‌‌گوید: آنچه (در این نقشه) می‌‌بینیم، تنها یک تصویر کودکانه است؛ از محل نیمه‌‌ی پنهان ماه می‌‌توانیم یک فیلم کامل از نحوه‌‌ی تکامل جهان خود از دوران نوباوگی تا بلوغ تماشا کنیم.
کشف امکان رشد در نیمه‌‌ی پنهان
یکی دیگر از مأموریت‌های کاوشگر چانگ‌‌ای 4 بررسی نحوه‌‌ی رشد گیاهانی نظیر سیب‌زمینی و گیاهان رشادی گل‌‌دار کوچک در شرایط گرانشی ماه است که می‌تواند در راستای اهداف مأموریت‌های سرنشین‌‌دار بعدی چین قرار گیرد، این نخستین گلخانه‌‌‌‌ی کوچکی است که در مکانی دیگر از منظومه‌‌ی شمسی فرود آمده است. آنا لیزا پال ، یک متخصص باغبانی علمی از دانشگاه فلوریدا در گینزویل می‌‌گوید که این آزمایش کوچک گامی رو به جلو است تا بشر را برای بازگشت به کره‌‌ی ماه آماده کنیم؛ بازگشتی که این بار فراتر از بازدیدی کوتاه باشد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

لایروبی سدها نیاز امروز، پشتوانه فردا

تاثیر ویتامین D بر توقف رشد سلول‌های سرطانی روده

ارتباط موثر؛ اولین قدم برای مراقبت از بیماران هموفیلی

طبقه متوسط در حال محو شدن است!

آمارهای «باروری نکاحی» و «بیکاری» دهه شصت و هفتادی‌ها

ساخت اولین ژنوم باکتریایی با استفاده از کامپیوتر

تکمیل پازل یک باتلاق

فرصت از دست رفته آمریکا در کمک‌رسانی به سیل‌زدگان ایرانی

تماس با طبیعت موجب کاهش سطح هورمون استرس می‌شود

دستکاری آب‌وهوا؛ آیا بارندگی‌های اخیر ایران عمدی است؟

تولید ابرگیاهان باکمک دانش نانو مواد

تلاش موسسات مردمی در کاهش آسیب های اجتماعی

بیماری «ارتفاع» چیست و چگونه درمان می‌شود؟

هرآنچه باید درمورد سقوط هواپیماهای بوئینگ 737 مکس بدانید

تایید بی‌خطر بودن قرص مردانه پیشگیری از بارداری

مغز نوزاد خود را قربانی آرامش نکنید

بازیابی بینایی در بیماران مبتلا به سکته مغزی

قبای آیینی کهن بر تن متکدیان!

خوشی و ناخوشی های چهارشنبه آخر سال

بی‌وزنی بر نحوه تصمیم‌گیری فضانوردان تأثیر می‌گذارد؟

دوازده فایده و زیان موادغذایی تراریخته را بشناسید

روند افزایش دما در قطب شمال از کنترل خارج شده است

دانشمندان با نور و صدا، پلاک‌های مرتبط با بیماری آلزایمر را پاک کردند

داستان برند نستله؛ بزرگ‌ترین شرکت صنایع غذایی جهان

تشریح نحوه‌ی تاثیر امواج بر بدن انسان به تفکیک مضر یا غیر مضر

فواید مواد خوراکی حاوی پتاسیم بر سیستم عصبی و قدرت عضلات

ظرفیت حمل‌ونقل ریلی کشور به کمک فناوری افزایش می‌یابد

جوانان بی‌تجربه یا کهنه‌کاران باتجربه؟

از بیماری تا "توهم" بیماری

این پیامک‌ها را با دقت بیش‌تری بخوانید

چهارشنبه سوری از اصالت تا بدعت

آسیب به جنین از بدو شکل‌گیری بر اثر قرار گرفتن در معرض دود سیگار

فوائد مصرف روزانه سه عدد خرما برای سلامت

خواص ضدسرطانی گیاهی فراوان ولی ناشناخته

چطور می‌توان در دنیایی ناامیدکننده، شاد بود؟

مصرف غذاهای ارگانیک و کاهش خطر ابتلا به سرطان

ورزش روزانه از بروز سنگ کلیه جلوگیری می کند

زنان در خانواده فقر را بیشتر از سایر اعضا درک می کنند

ماهی‌های قرمز در قفس‌های بلورین

وقتی سرمای شدید و سوزان دریاچه‌ی بالاتون را به سرزمین یخی تبدیل می‌کند

درمان آلزایمر، دیابت و کلسترول در دست پژوهشگران ایرانی

اگر فیسبوک نباشد چه اتفاقی می‌افتد

استفاده از حیوانات اصلاح ژنتیکی‌شده برای کاهش فقر در آفریقا

آیا رژیم غذایی وگان برای حفظ سلامت قلب بهتر است؟

آیا کم‌خوابی منجر به افزایش دردهای بدن می‌شود؟

ایران ایر از کجا و چگونه شکل گرفت؟

تأثیر مخرب ترس از پشیمانی روی زندگی

احتمال پیش‌بینی نجات بیماران مبتلا به سرطان تخمدان با هوش مصنوعی

برنامه‌ریزی مجدد سلول‌های انسانی برای تولید انسولین

پیشگیری از افسردگی گاهی اوقات ممکن است