راه ترقی

آخرين مطالب

فروپاشی یخچال‌های طبیعی: تهدیدی برای منابع آبی آسیا مقالات

فروپاشی یخچال‌های طبیعی: تهدیدی برای منابع آبی آسیا

  بزرگنمايي:

راه ترقی - منابع آبی منطقه‌ی بلند کوهستانی آسیا بر اثر تغییرات اقلیمی رو به کاهش است؛ اما دانشمندان سعی دارند برای مدیریت این وضعیت تازه به جوامع محلی کمک کنند.

قطب سوم بزرگ‌ترین ذخیره‌ی یخ و برف زمین پس از شمالگان و سرزمین جنوبی محسوب می‌شود. این منطقه شامل رشته‌کوه‌های هیمالیا – هندوکش و فلات تبت است و از 14 رشته از مرتفع‌ترین کوه‌های دنیا و نزدیک به 100هزار کیلومتر مربع از یخچال‌های طبیعی (منطقه‌ای به وسعت ایسلند) میزبانی می‌کند. برفاب این کوهستان‌ها 10 رودخانه‌ی عظیم از جمله سند، براهماپوترا، گنگ، رود زرد و یانگ‌تسه را تعذیه می‌کنند که تقریبا یک‌پنجم از جمعیت دنیا به آن‌ها وابسته هستند. تغییرات اقلیمی این ذخیره‌ی یخ‌زده‌ی عظیم را تهدید می‌کند که از آن با عنوان گرمایش قطب سوم یاد می‌شود. در طول 50 سال گذشته، یخچال‌ها در هیمالیا و فلات تبت در حال کوچک‌شدن بوده‌اند. آن دسته از یخچال‌ها در کوه‌های تیان شان تا شمال یک‌چهارم از حجمشان را از دست داده‌اند و تا میانه‌ی قرن حاضر، احتمال از دست رفتن نیمی از آن‌ها وجود دارد. برفاب آن‌ها در حال گسترش دریاچه‌ها هستند؛ جریان‌های رودخانه‌ای در آغاز تابستان زودتر از 30 سال گذشته به اوج می‌رسند و الگوهای آب‌وهوایی در حال تغییر هستند. موسمی ضعیف‌تر هند در حال کاهش میزان بارش در هیمالیا و جنوب فلات تبت است؛ درحالی‌که برف و باران در شمال غرب فلات تبت و کوه‌های پامیر افزایش می‌یابد. مقاله‌های مرتبط:
پیامدهای تغییرات اقلیمی: سیل و خشکسالی بیشتر نقاط قوت تغییرات اقلیمی در سال 2018
پژوهشگران هنوز نمی‌فهمند چرا این تغییرات تا حد زیادی در سرتاسر منطقه‌ی قطب سوم متفاوت هستند یا چگونه به سرانجام می‌رسند. پیش‌بینی می‌شود برخی از رودخانه‌ها در آسیای مرکزی نظیر آن‌هایی که دریاچه‌ی آرال را تغذیه می‌کنند، به‌تدریج خشک شوند. در طرف دیگر، احتمال دارد که دیگر رودها نظیر بالادست گنگ، براهماپوترا، سالوین و مِکونگ دست‌کم تا 2050 طغیان کنند. هم‌اکنون، جوامع تبتی با تاثیرات فروپاشی یخچال‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در اکتبر 2018، سد لغزشی رودخانه یارلونگ تانگو که سرآب برهماپوترا را تشکیل می‌دهد، مناطقی به دورافتادگی بنگلادش را با سیل تهدید می‌کرد. جوامع به اطلاعاتی نیاز دارند که در مدیریت خطرات و منابع آبی به آن‌ها کمک کنند. آن‌ها باید بدانند که کدام یخچال‌های طبیعی سریع‌تر از همه در حال ذوب‌شدن هستند و چگونه تغییر بارش برف و اقلیم گرم‌تر، انباشت و نابودی یخ و حجم رودخانه‌ها و دریاچه‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهند.
نظارت بر شبکه
نظارت بر چرخه‌ی آب در این منطقه‌ی وسیع، بزرگ و دورافتاده دشوار است. تصاویر ماهواره‌ای و مدل‌های اقلیمی برای حل تغییرات محلی دقت بسیار پایینی دارند. از این‌رو، در سرتاسر منطقه به شبکه‌ای از ایستگاه‌های نظارتی احتیاج است. یک چنین ایستگاهی باید متغیرهای کلاسیک هواشناسی نظیر دمای هوا، رطوبت، فشار هوا، بارش و بادها را ردیابی کند و داده‌های مربوط‌به چرخه‌ی آب را با اندازه‌گیری ایزوتوپ‌های پایدار هیدروژن و اکسیژن در بخار آب گسترش دهد. با این کار، دیدی حیاتی به منشاء رطوبت جو و فرآیندهایی که از سر گذرانده است، نظیر تبخیر و میعان فراهم می‌شود. به‌عنوان قدمی اولیه، یک برنامه‌ی علمی بین‌المللی به‌نام محیط‌زیست قطب سوم (11 TPE)، ایستگاه زمینی و بالون متصل را از سال 2014 تاکنون مستقر کرده است و با مؤسسه‌ی تحقیقات فلات تبت و آکادمی علوم چین در پکن همکاری می‌کند. این شبکه‌ی نظارتی هم‌اکنون بزرگتر از تلاش‌های مشابه در جنوبگان و شمالگان است و تعداد چنین ایستگاه‌هایی را در سرتاسر جهان تقریبا دو برابر می‌کند.
دانشمندان در می 2018 در کمپ اصلی شمالی اورست، برای مشاهدات جریان رطوبت در هوا بالون‌های متصل را آماده می‌کنند. بااین‌حال، اقدامات بیشتری باید انجام شود. پژوهشگران به درک بهتری از روابط بین چشم‌انداز پیچیده‌ی قطب سوم و الگوهای آب‌وهوایی و فرایند‌هایی احتیاج دارند که بر بارش و ذوب یخ‌ها تأثیرگذار هستند. چرخه‌ی آب باید در سه بعد مورد رهگیری قرار گیرد - به‌عنوان آب مایع، یخ و بخار آب در روی زمین و در هوا - و بر تغییرات نظارت شود. علاوه‌بر این، به‌منظور ارائه‌ی پیش‌بینی‌های دقیق برای منطقه، باید مدل‌های کامپیوتری نیز طراحی شوند. نیاز به آگاهی
دو الگوی آب‌وهوایی – موسمی هند و بادهای غرب‌وزان – حجم زیادی از جریان رطوبت را به سمت قطب سوم هدایت می‌کنند. همان‌طور که درجه‌ی حرارت شبه‌قاره‌ی هند در بهار و تابستان بالا می‌رود؛ همرفت، رطوبت را از خلیج بنگال، دریای عرب و اقیانوس هند به‌سوی شمال می‌کشد و این به‌عنوان بارش در هیمالیا و فراتر از آن فرومی‌ریزد. در شمال و غرب منطقه، بادهای غرب‌وزان رطوبت را از دریای مدیترانه می‌آورند. در سرتاسر منطقه نیز آب از خاک تبخیر و ازطریق تعرق توسط گیاهان بیرون داده می‌شود. ما به‌لطف مشاهدات ایزوتوپ‌های پایدار در آب، از این الگوها آگاهی داریم. در بعد عمودی، چنین داده‌هایی نحوه‌ی ترکیب رطوبت را در توده‌های هوا و ازطریق فرآیندهایی در لایه‌ی مرزی جو نشان می‌دهند. این اطلاعات همچنین همان‌طور که سطوح یخچال‌های طبیعی و هوا گرم و سرد می‌شوند، نحوه‌ی انتشار روزانه‌ی رطوبت را از یخچال‌ها ثبت می‌کنند. ما همچنان فاقد درکی کمی از نقش هر فرایند در مجموع بودجه‌ی آبی هستیم. همچنین معلوم است که چه مقدار آب بین صورت‌های جامد، مایع و بخار عبور می‌کند و هیدرولوژی منطقه‌ای را تحت تاثیر قرار می‌دهد. علاوه‌بر این، نسبت به فرآیندهای فیزیکی که بر یخچال‌های طبیعی تاثیر می‌گذارند، از جمله تاثیرات بقایای سطحی و هواپخش‌ها بر انباشت و ذوب یخ، درک پایینی وجود دارد. ما نه می‌توانیم پیش‌بینی کنیم چه مقدار برفاب درون دریاچه‌ها و رودخانه‌ها سراریز خواهد شد و نه رطوبت خاک چگونه می‌تواند بارش محلی را افزایش دهد. توپوگرافی پیچیده و متنوع منطقه، دیگر عامل آشفتگی محسوب می‌شود. علاوه‌بر این، تغییرات اقلیمی را نیز باید در نظر گرفت. جریان جتی غرب‌وز در آسیای شرقی از چند دهه‌ی گذشته تقویت شده؛ درحالی‌که موسمی تابستانی هند در حال تضعیف است. هر دو روند بر توزیع بارش برف و به تبع آن بازتاب‌پذیری (یا آلبدو)، بودجه‌ی انرژی (توازن تمام انرژی ورودی و خروجی سامانه‌ی سیاره) و بودجه‌ی آبی سطوح زمین تاثیر می‌گذارند. مدل‌های اقلیمی جهانی به‌منظور شبیه‌سازی ویژگی‌های بزرگ‌مقیاس گردش جوی طراحی شده‌اند و در نتیجه در تلاش برای بازتولید الگوهای آب‌وهوایی در قطب سوم هستند. بااین‌حال، برای بهبود آن‌ها به مدل‌ها و داده‌های جدید نیاز خواهد بود. تنها 0/1 درصد از یخچال‌های طبیعی و دریاچه‌های منطقه صاحب ایستگاه‌های نظارتی هستند. درواقع، معدود نواحی بالاتر از 5هزار متر از سطح دریا، ایستگاه‌های آب‌وهوایی دارند، چه رسد به ردیاب‌های ایزوتوپ‌ - آب.
پژوهشگران ابزارهایی را برای اندازه‌گیری ایزوتوپ‌های پایدار در بخار آب جوی در نزدیکی اورست نصب می‌کنند. قدم‌های بعدی
اولویت نخست باید گسترش شبکه‌ی ایستگاه‌های نظارتی آب‌وهوا و ایزوتوپ باشد. هم‌اکنون، قرار است تا انتهای سال جاری میلادی، 20 ایستگاه بیشتر در سرتاسر ناحیه‌ای وسیع‌تر از قطب سوم استقرار یابند. دیگر ایستگاه‌ها می‌توانند به‌عنوان پیشرفت‌های یادگیری افزوده شوند. راه‌اندازی این ایستگاه‌ها بخشی از برنامه‌ی پژوهشی Pan-TPE چین است که دانشمندانی از نروژ تا نپال در آن مشارکت دارند. این برنامه به‌مدت 5 سال بودجه‌ای بالغ بر 1.48 میلیارد یوان (215 میلیون دلار آمریکا) در اختیار دارد تا تغییرات زیست‌محیطی را در قطب سوم، فلات ایران، رشته‌کوه قفقاز و کوه‌های کارپات مطالعه کند. برنامه‌ای دیگر – دومین پروژه‌ی تحقیقات علمی فلات تبت (STEP) – از سال 2019، 4.35 میلیارد یوان بودجه در طول 5 سال دریافت خواهد کرد تا به مطالعه‌ی تغییر زیست‌محیطی فلات تبت بپردازد. در طول این برنامه‌ی 10 ساله، هزینه‌ی ابزارها، کارکنان، تعمیر و نگه‌داری احتمالا از 8 میلیون یوان در سال به نزدیک به 150 میلیون یوان افزایش خواهد یافت. اغلب ایستگاه‌های نظارتی بر دو محور استقرار می‌یابند. یک خط جنوب به شمال شامل 15 ایستگاه که با فواصل 100 الی 500 کیلومتر از اقیانوس گرمسیری هند و از میان بنگلادش و نپال تا کوه‌های تیان شان کشیده می‌شود، بر فرآیندهای مرتبط با موسمی نظارت خواهد کرد. یک خط غرب به شرق که از فلات ایران تا فلات بادرُفت چین کشیده می‌شود و دربردارنده‌ی 12 ایستگاه با فواصل 200 الی 500 کیلومتر است، تاثیرات بادهای غرب‌وزان را بررسی خواهد کرد. بارش باران و برف، ذوب یخچال‌های طبیعی، تخلیه‌ی دریاچه‌ها و رودخانه‌ها به‌همراه سطوح بقایای یخچالی، خاک منجمد و آب‌های زیرزمینی نیز در حوضه‌های رودخانه‌ای مورد مشاهده قرار خواهند گرفت. اثر متقابل بین ارتفاع، گردش جوی و بخار آب ازطریق اندازه‌گیری‌های ساعتی در سه نقطه‌ی مهم ردیابی خواهند شد که عبارت‌اند از کوه‌های پامیر (تحت سلطه‌ی بادهای غرب‌وزان)، هیمالیا (تحت تاثیر موسمی هند) و کوه‌های هنگ‌دوان (جایی که موسمی شرق آسیا غالب است). نصب و نگه‌داری این شبکه چالش‌برانگیز خواهد بود. دستگاه‌ها باید قدرتمند و به آخرین فناوری‌ها نظیر اندازه‌گیری‌های سریع طیف‌سنجی مبتنی بر لیزر ایزوتوپ و سیستم‌های تشخیص نور با وضوح بالا و دامنه (لیدار) مجهز باشند. بیش از 200 کارمند حرفه‌ای برای اداره‌ی آن‌ها باید آموزش داده شوند. اولویت دوم این است که داده‌ها به اشتراک گذاشته شوند و مدل‌های اقلیمی جهانی و منطقه‌ای به‌وسیله‌ی آن‌ها تغذیه شوند. نسل تازه‌ای از مدل‌های سیستم زمین باید برای قطب سوم توسعه یابند که جو، یخ‌کره، آب‌کره و زیست‌کره‌ی آن را نمایان می‌کنند. مدل‌ها باید شامل تعاملات در وضوح بسیار بالا باشند و ایزوتوپ‌های پایدار آب را به‌همراه هواپخش‌ها و چرخه‌ی بیوژئوشیمی در بر بگیرند. این مدل‌ها باید پیامدهای منطقه‌ای سناریو‌های مختلف فعالیت‌های انسانی و راهبردهای کاهش تغییرات اقلیمی (انتشار گازهای گلخانه‌ای، هواپخش‌ها، تغییرات کاربری زمین، مدیریت آب) را بررسی کنند. آن‌ها همچنین باید تغییرات در رواناب رودخانه‌ای و کیفیت آب را کمیت‌سنجی کنند. چنین مدل‌هایی راهبردهای منطقه‌ای را برای سازگاری با تغییر اقلیم، حفظ و احیای اکوسیستم‌ها و خدماتشان و حفاظت تنوع زیستی هدایت می‌کنند. دانشمندان سرتاسر دنیا در رشته‌های مختلف از اقلیم‌شناسی تا علوم اجتماعی باید با یکدیگر همکاری کنند. همچنین نیازهای مردم محلی باید در مرکز توجه قرار داشته باشد. پژوهشگران باید به جوامع کمک کنند تا از آنچه بر سر اقلیم و محیط‌زیستشان می‌آید، سر در بیاورند و آن‌ها را قادر سازند تا راهبردهایی را برای مدیریت خطرات و سازگاری در پیش بگیرند. به‌عنوان مثال، ارزیابی‌های دانشمندان از فروپاشی‌های عمده‌ی یخ در یخچال‌های طبیعی آرو در تبت غربی در سال 2016 به دولت محلی امکان داد تا برای جابه‌جایی جوامع تهدیدشده، سامانه‌ی هشدار خطری را ایجاد کند. همان‌طور که تاثیرات گرمایش جهانی در سرتاسر قطب سوم منعکس می‌شود، علم و دانش باید مورد توجه و تاکید بیشتری قرار بگیرد.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ارتباط موثر؛ اولین قدم برای مراقبت از بیماران هموفیلی

طبقه متوسط در حال محو شدن است!

آمارهای «باروری نکاحی» و «بیکاری» دهه شصت و هفتادی‌ها

ساخت اولین ژنوم باکتریایی با استفاده از کامپیوتر

تکمیل پازل یک باتلاق

فرصت از دست رفته آمریکا در کمک‌رسانی به سیل‌زدگان ایرانی

تماس با طبیعت موجب کاهش سطح هورمون استرس می‌شود

دستکاری آب‌وهوا؛ آیا بارندگی‌های اخیر ایران عمدی است؟

تولید ابرگیاهان باکمک دانش نانو مواد

تلاش موسسات مردمی در کاهش آسیب های اجتماعی

بیماری «ارتفاع» چیست و چگونه درمان می‌شود؟

هرآنچه باید درمورد سقوط هواپیماهای بوئینگ 737 مکس بدانید

تایید بی‌خطر بودن قرص مردانه پیشگیری از بارداری

مغز نوزاد خود را قربانی آرامش نکنید

بازیابی بینایی در بیماران مبتلا به سکته مغزی

قبای آیینی کهن بر تن متکدیان!

خوشی و ناخوشی های چهارشنبه آخر سال

بی‌وزنی بر نحوه تصمیم‌گیری فضانوردان تأثیر می‌گذارد؟

دوازده فایده و زیان موادغذایی تراریخته را بشناسید

روند افزایش دما در قطب شمال از کنترل خارج شده است

دانشمندان با نور و صدا، پلاک‌های مرتبط با بیماری آلزایمر را پاک کردند

داستان برند نستله؛ بزرگ‌ترین شرکت صنایع غذایی جهان

تشریح نحوه‌ی تاثیر امواج بر بدن انسان به تفکیک مضر یا غیر مضر

فواید مواد خوراکی حاوی پتاسیم بر سیستم عصبی و قدرت عضلات

ظرفیت حمل‌ونقل ریلی کشور به کمک فناوری افزایش می‌یابد

جوانان بی‌تجربه یا کهنه‌کاران باتجربه؟

از بیماری تا "توهم" بیماری

این پیامک‌ها را با دقت بیش‌تری بخوانید

چهارشنبه سوری از اصالت تا بدعت

آسیب به جنین از بدو شکل‌گیری بر اثر قرار گرفتن در معرض دود سیگار

فوائد مصرف روزانه سه عدد خرما برای سلامت

خواص ضدسرطانی گیاهی فراوان ولی ناشناخته

چطور می‌توان در دنیایی ناامیدکننده، شاد بود؟

مصرف غذاهای ارگانیک و کاهش خطر ابتلا به سرطان

ورزش روزانه از بروز سنگ کلیه جلوگیری می کند

زنان در خانواده فقر را بیشتر از سایر اعضا درک می کنند

ماهی‌های قرمز در قفس‌های بلورین

وقتی سرمای شدید و سوزان دریاچه‌ی بالاتون را به سرزمین یخی تبدیل می‌کند

درمان آلزایمر، دیابت و کلسترول در دست پژوهشگران ایرانی

اگر فیسبوک نباشد چه اتفاقی می‌افتد

استفاده از حیوانات اصلاح ژنتیکی‌شده برای کاهش فقر در آفریقا

آیا رژیم غذایی وگان برای حفظ سلامت قلب بهتر است؟

آیا کم‌خوابی منجر به افزایش دردهای بدن می‌شود؟

ایران ایر از کجا و چگونه شکل گرفت؟

تأثیر مخرب ترس از پشیمانی روی زندگی

احتمال پیش‌بینی نجات بیماران مبتلا به سرطان تخمدان با هوش مصنوعی

برنامه‌ریزی مجدد سلول‌های انسانی برای تولید انسولین

پیشگیری از افسردگی گاهی اوقات ممکن است

چگونه استونی جای پای خود را در عرصه‌ تولید علم محکم کرد

استفاده از برگ‌های مصنوعی در محیط بیرون از آزمایشگاه