راه ترقی

آخرين مطالب

مکارم اخلاق را از خدا بدانید/ ژن خوب اعتباری ندارد انديشه

مکارم اخلاق را از خدا بدانید/ ژن خوب اعتباری ندارد

  بزرگنمايي:

راه ترقی- حضرت آیت‌الله خامنه‌ای صبح دوشنبه (1397/12/12) در ابتدای جلسه‌ی درس خارج فقه، به شرح حدیثی از حضرت امام صادق علیه‌السلام درباره‌ی «صفت‌های برجسته‌‌ی اخلاقی» پرداختند؛ صفاتی که جلوه‌های درخشان و لبّ اسلام است. خصوصیّاتی که انسانهای برجسته میسازد و به برکت وجود انسانهای برجسته در یک اجتماع، در یک جامعه‌ی بشری، نظام اجتماعیِ برجسته به وجود می‌آورد.
پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR متن بیانات رهبر انقلاب در این جلسه‌ی درس خارج فقه را به شرح زیر منتشر می‌کند:

بسم الله الرّحمن الرّحیم
الحمدلله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا محمّد و آله الطّاهرین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.

وَ بِهٰذَا الاِسنادِ عَن‌ اَبی‌قَتادَة قالَ: قالَ ابوعَبدِاللهِ عَلَیهِ‌السَّلامُ لِداوُدَ بنِ سِرحانَ: یا داوُدُ اِنَّ خِصالَ المَکارِمِ بَعضُها مُقَیَّدٌ بِبَعضٍ، یُقَسِّمُهَا اللهُ حَیثُ یَشاءُ تَکونُ فِی الرَّجُلِ وَ لا تَکونُ فی اِبنِهِ وَ تَکونُ فِی العَبدِ وَ لا تَکونُ فی سَیِّدِهِ: صِدقُ الحَدیثِ
وَ صِدقُ النّاسِ وَ اِعطاءُ السّائِلِ وَ المُکَافَاَةُ بِالصَّنائِعِ. (1)

وَ بِهٰذَا الاِسنادِ عَن‌ اَبی‌قَتادَةَ قال:
این چند حدیثی که روزهای قبل خواندیم و این [حدیثی] که امروز میخوانیم، سندهای صحیح و بسیار معتبری دارد؛ ابی‌قتاده هم ثقه است.

قالَ اَبوعَبدِاللهِ عَلَیهِ‌السَّلامُ لِداوُدَ بنِ سِرحانَ: یا داوُدُ اِنَّ خِصالَ المَکارِمِ بَعضُها مُقَیَّدٌ بِبَعض
[امام صادق (علیه‌السّلام) میفرماید:] بعضی از مکارم اخلاق و خصلتها بسته‌ی به بعضی دیگر است، یعنی با هم ارتباط دارد؛ یا ارتباط علّی و معلولی دارد که یکی علّت آن دیگری است، یا به نحوی ارتباط عملیّاتی و رفتاری با همدیگر دارند.

یُقَسِّمُهَا اللهُ حَیثُ یَشاء
اینها را هم مثل بقیّه‌ی چیزها از خدا بدانید؛ این را هم خدا میدهد. بله، کار خدای متعال بی‌حکمت نیست و رفتار ما، اختیار ما، و اراده‌ی ما در ایجاب رحمت الهی تأثیر دارد لکن بالاخره آنچه به ما داده میشود، از همه‌ی مکارم، از همه‌ی خوبی‌ها، از همه‌ی نِعَم -از جمله مکارم اخلاق- از طرف خدا است، خداوند تقسیم میکند؛ به شما یک چیزی میدهد، به دیگری یک چیز میدهد، به آن دیگری یک چیز [دیگر] میدهد.

تَکونُ فِی الرَّجُلِ وَ لا تَکونُ فِی ابنِه
گاهی یک صفت خوبی در پدر هست، در پسر نیست. اینکه حالا میگویند ژن یا ژنِ [خوب]! اینها خیلی اعتباری ندارد. گاهی اوقات پدر یک صفت خوبی دارد، پسر ندارد؛ عکسش هم هست که پسر یک صفت خوبی دارد که پدر ندارد. اینها ایجاب الهی و اِنعام الهی است.

وَ تَکونُ فِی العَبدِ وَ لا تَکونُ فی سَیِّدِه
این جور هم نیست که موقعیّت اجتماعی و شأن اجتماعی هم تأثیر داشته باشد؛ نه، گاهی یک صفت خوبی را یک برده‌ای دارد که سیّد او، ارباب او ندارد. مستخدم شما گاهی اوقات یک خصوصیّتی دارد که شما آن خصوصیّت را ندارید. یک صفت خوبی در فرد زیردست ما هست که آن صفت در ما نیست؛ یعنی او بالاتر از ما است. خب، حالا این صفات و مکارم اخلاق که این قدر هم درباره‌اش فرموده‌اند، چه چیزهایی است؟ چند صفت را حضرت بیان میفرمایند. اینها واقعاً همان جلوه‌های درخشان اسلام است؛ لبّ اسلام اینها است. این خصوصیّات [است] که انسانهای برجسته میسازد و به برکت وجود انسانهای برجسته در یک اجتماع، در یک جامعه‌ی بشری، نظام اجتماعیِ برجسته به وجود می‌آورد و [اگر] انسانهای کریم، انسانهای شجاع، انسانهای باگذشت، انسانهای صادق در یک جامعه‌ای باشند، این جامعه، جامعه‌ی برجسته‌ای میشود؛ [البتّه] عکسش هم صادق است. واقعاً انسان باید اینها را مثل دُر و گوهر گرانبها روی چشمش بگذارد و به دنیا عرضه کند. حالا این صفات چیست؟ اوّل:

صِدقُ الحَدیث
راستگویی. الان کشور خود ما کشور اسلامی است و از بسیاری از جوامع دنیا هم انصافاً بهتر و پاکیزه‌تر و طاهرتر است امّا در عین حال شما ببینید خیلی از مشکلات داخل کشور ما ناشی از نبودنِ همین صفت است؛ صدق‌الحدیث نیست، راستگویی نیست. راستگویی یعنی چه؟ یعنی شما حرفی را که میزنید، مطابق با واقع باشد. اگر دانستید مطابق با واقع است و گفتید، این راست است؛ اگر نه، نمیدانید مطابق واقع است یا نیست امّا میگویید، این صدق نیست. «صدق» عبارت است از اینکه شما چیزی را که میدانید مطابق واقع است، بیان میکنید. فضای مجازی را ملاحظه کنید که بر اثر حرف، شایعه، دروغ، خلاف، تهمت، نسبت بدون واقعیّت به این، به آن، به بالا، به پایین، به همدیگر، یک فضای دروغ در کشور به وجود می‌آید؛ ببینید، اینها اشکال است. پس اوّل «صِدقُ الحَدیث» [یعنی] همه‌ سعی کنیم راست بر زبان جاری کنیم. دوّم:

وَ صِدقُ النّاس
با مردم هم صادق باشید؛ با مردم با تقلّب و خدعه و فریب و دورویی برخورد نکنید. «صِدقُ النّاس» یعنی صدق عمل با مردم؛ انسان در مواجهه‌ی با مردم با صداقت وارد بشود، با کلک و دروغ و فریب و مانند اینها با مردم برخورد نکند. اگر ما در مسائل گوناگون اجتماعی‌مان، سیاسی‌مان، انتخاباتمان، و مانند اینها، همین یک مورد را مراعات کنیم، ببینید چقدر دنیا آباد خواهد شد؛ «وَ صِدقُ النّاس». این هم دوّم.

وَ اِعطاءُ السّائِل
[اگر سائل] از شما چیزی خواست، به او بدهید اگر چنانچه میتوانید. یک وقت یک فقیری است که از شما سؤال نکرده، خب [اگر] به او کمک کنید خوب است امّا اگر چنانچه از شما درخواست کرد -سؤال کرد یعنی درخواست کرد- آن وقت این مکرمت بزرگی است و او را رد کردن، خلاف مکرمت انسانی است.

وَ المُکافَاَةُ بِالصَّنائِع
«صَنیعة» یعنی کارهای نیک؛ خدمتهای نیک به دیگران را میگویند «صنیعه». «مُکافئه‌ی به صنایع بکنید» یعنی [اگر] کسی به شما نیکی کرد، شما هم در مقابل به او نیکی کنید. این جور نباشد که نیکی دیگران را با اهمال و احیاناً با بدی پاسخ بدهیم. [اگر] کسی به ما نیکی کرده، خب در مقابل باید به او نیکی کنیم. این هم سوّم.

1) امالی طوسی، مجلس یازدهم، صفحه‌ی 301؛ «امام صادق (ع) به داودبن‌سرحان میفرماید: ای داود! برخی از مکارم اخلاق به برخی دیگر وابسته است و با هم ارتباط دارد که اینها را خدا تقسیم میکند؛ گاهی این صفات در مردی وجوددارد و در پسرش نیست یا گاهی در برده‌ای وجود دارد و در اربابش نیست. از جمله‌ی آنها است: راستگویی و صداقت با مردم در عمل، و بخشیدن به فقیری که درخواستی دارد و نیکی کردن در مقابل خوبی‌های دیگران.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

3 خوراکی برای پیشگیری از گرفتگی عروق

لحظه ای از توطئه‌های دشمن و مشکلات مردم غفلت نمی کنیم

برپایی جشنواره بین‌المللی پروژه‌های دانش‌آموزی سینا

معافیت کارفرمایان از پرداخت حق بیمه کارکنان زن سرپرست خانوار

اجازه ندادیم افرادی از تجمعات اقشار مختلف مردم سوءاستفاده کنند

نسبتی با هیچ جریان سیاسی ندارم/برای حضور در انتخابات تصمیم نگرفتم

تاکید «لاریجانی» بر لزوم همکاری همه کشورها در مبارزه با تروریسم

راهکار رفع مشکلات اقتصادی توجه به شرکت‌های دانش‌بنیان است

مکارم اخلاق را از خدا بدانید/ ژن خوب اعتباری ندارد

انتشار لیست رشته های پرطرفدار جذب هیئت علمی/ شیمی در صدر تقاضاها

سفر روحانی به عراق؛ فصل جدیدی در مناسبات تهران - بغداد

هیچکس حق دور زدن قانون را ندارد

جمالی: سفر رئیس‌جمهور به عراق راه را برای اقدامات سازنده‌تر در ابعاد مختلف باز می‌کند

عدم توجه به حفظ لسان و حرمت زبان از ابتلائات بشر در روزگار ما است

دولت خود را به خواب زده است

22 اسفند آخرین مهلت ثبت‌نام در المپیاد دانش‌آموزی نانو فناوری

لاریجانی: رسانه‌ها توجه مردم را به موضوع محیط زیست جلب کنند

بایسته های «خانه تکانی» برای گذر به سال نو

سیاست حفاظت از منابع آبی زیرزمینی نیازمند بازنگری است

معاون پارلمانی رییس جمهوری: دولت با استانی شدن انتخابات موافق است

نیمکت‌های سخت و تنگ جای خود را به میدان‌ وسیع پرورشی دهند

تولید نانوپوشش‌های ضدخوردگی با همکاری پژوهشگاه رنگ و بخش خصوصی

تشکیل جلسات فوق‌العاده برای اعلام نظر درباره بودجه 98/ کسی از اصل رفراندوم هراسی ندارد اما..

داروهای تولید داخل مجوز واردات نمی گیرند

غنی سازی آرد از تولد سالانه 50 هزار نوزاد با نقص مادرزادی پیشگیری کرد

واکنش زنگنه به تهدیدات تندروها: بگردند تا بگردیم

ظریف مورد حمایت مقامات عالی نظام است

تضمین اختیارات قانونی وزارت خارجه؛ مهمترین پیش‌شرط بازگشت «ظریف»

ایران تنها یک سیاست خارجی و یک وزیر امورخارجه دارد

ظریف: امیدوارم استعفایم تلنگری برای بازگشت وزارت خارجه به جایگاه قانونی‌اش باشد

بختیار: مردم با حضور در صحنه‌های مختلف، انقلاب را از گذرگاه‌های سخت عبور دادند

آذری جهرمی: نمی‌خواهم وارد مسائل حاشیه‌ای شوم

کنوانسیون‌هایی را که به ضرر مردم باشد، قبول نخواهیم کرد

ذوالقدر: دولت برای حل مشکلات اقتصادی و معیشتی اقدامی فوری و ضربتی انجام دهد

تصمیم‌گیری در خصوص آیین نامه طرح خبرنگاران در کمیسیون مشترک

افزایش وام مسکن در دستور کار نیست

صالحی: در رابطه با برجام ، لحظه ای و احساسی تصمیم نمی گیریم

منکر بزرگ، دروغ گفتن مسئولان به مردم است

تاکید آیت الله مکارم شیرازی بر لزوم کاهش سفرهای خارجی در ایام نوروز

آموزش پزشکی در وزارت بهداشت، فرزند 33 ساله

آیت الله مکارم شیرازی:تقویت بنیه دفاعی و نظامی کشور مبنای قرآنی دارد

باید قدرت نظامی خود را در مقابل دشمنان تقویت کنیم

عربستان زادگاه تروریسم تکفیری است‌

تیغ دولبه افزایش حقوق زیرگلوی تولید

ظریف: نشست های ورشو و مونیخ آوردگاه انزوای آمریکا بود

صادرات 40 محصول دانش بنیان پارک فناوری پردیس به 20 کشور

آیت الله مکارم شیرازی: تندروها مردم را از انقلاب جدا می کنند

پایان طراحی اولیه هواپیمای هشت نفره در پژوهشگاه هوافضا

نشست ورشو تاثیری در قدرت ایران ندارد

ظریف: نشست ورشو قبل از برگزاری محکوم به شکست شد