راه ترقی

آخرين مطالب

خدای قاصدِ هدایت فرهنگی

خدای قاصدِ هدایت

  بزرگنمايي:

راه ترقی- گاهی زیاد جوش می‌زنیم و از پاپ کاتولیک‌تر میشویم. شاه می‌بخشد و ما شاغلامان نمی‌بخشیم. خیال می‌کنیم اگر ما نباشیم تا زمین و زمان را برای هدایت خلق به هم بدوزیم و یکسره خدا را و طریقش را نشان دهیم، بساط هدایت زمین می‌ماند و خدای هادی، خداوندی نمی‌کند. اگر ارشاد ما دلسوزان و بهشت نمایان نباشد، دل های بندگان خدا از سوی خدایشان آیه ای نمی یابد و گمراه می شوند. اما چه فکر می کنیم؟! بر خدای قاصد است که «قصد السبیل» را به بندگانش بنماید. او بر خودش فرض و عهده دار می داند. او «علی الله» بر خویش تکلیف می داند که «راه مستقیم و میانه» را به بندگانش بنماید که آنان را اگر به خدا کوشا و تشنه روی آورند، به مقصد و مطلوب برساند. حتی وقتی نوبت به داوری و پیگیری ما در تمییز و تعیین گمراهان و هادیان می رسد، بارها در ادبیات قرآنی با این مضمون کنایه زده می شود که نیازی به جوشِ حق پندار شمایان نیست. او به گمراهان و هادیان از سبیلش آگاه ترین است. «إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ»(نحل 125)
در این مقام باید گشت و دید که این «علی الله» چگونه محقق می شود و شده است. در چنین مقام هایی تکلیف ما واگذاری و تماشاگریِ صفت هادی خداوندی است. که او اخلاقاً اهل خلف وعده نیست. به ویژه وقتی وعده ای را خودش بر خودش واجب معرفی کند. مقصود از تماشاگری، نفی نقش های اجتماعی و اهتمام های دینی و دلسوزی ها نسبت به دیگران نیست. آنها در اندازه پسندیده و معقول خود مورد تاییدند. سخن بر سر نفی جوش زدن های بیجا، جسارت های بی اندازه، دخالت های بیگاه و احساس تکلیف های ناموجه و افراطی در هدایت دیگران است. افکار و اعمالی که از وضوح و تصاحب تمام عیار حقیقت ناشی می شود و خیال می کند که خدا صحنه هدایت را رها کرده است.
به علاوه نه آن است که شبِ تاریک نباشد و هیبت انتخاب و بیم راه و کژراه حذف گردد. نه. راه قاصد به مقصد هست. اما مگر مستقیم، در نبود غیرمستقیم شناخته می شود؟ بسیاری راه کژ مجاور و «جائر» هم هست. راهی که نرم نرمک تو را از «قصدُ السبیل» جدا می کند و از مقصد دور می گرداند و تو به جز مقصد میرسی. راه ظالمِ انحرافی. راه جائرِ چه بسا مجاور و مو به موی راه قاصد و مستقیم. راه در راه. تنیده در هم. آمیخته بر هم. در اینجا اگر دستگیری هادی نباشد، «ظلمات است بترس از خطر گمراهی»!
اینها همه هست. تکلیفِ نمایانگری «قصدُ السبیل» الهی هم هست. کژراهه ی منحرفانه هم هست. چرا که بناست هدایت به «انتخاب و اراده» رهروان مقید باشد. به آزادیِ گزینش. به صحنۀ غیرمجبورانۀ انتخاب و امتحان. به مجبور نبودن انسان مختار. هادی نخواسته است که هدایتش از جنس رهروی های مجبور و مقهور باشد. حکمت اندیشه برانگیز هدایت او انتخاب راه است. او اگر می خواست همه بر شیوه اکراه و اجبار، به صف ایستاده سالکِ هدایت بودند. «لَوْ شَاءَ لَهَدَاکُمْ أَجْمَعِینَ» و «و اگر پروردگار تو می‏ خواست قطعا هر که در زمین است همه آنها یکسر ایمان می ‏آوردند پس آیا تو مردم را ناگزیر می ‏کنی که بگروند؟ (99 یونس)».
ولی او به هزار راز و حکمت عیان و پوشیده نخواسته است. کارزار هدایت به خواست نقشه پردازش آغشته به آزادی است. آمیخته به بازیگرانی که مختارند و با صفت انتخابگری تشخص می یابند. که عبارت «وَلَوْ شَاءَ» یکی از کلیدواژه های تامل برانگیز و مغفول قرآن است. دلالتش این است که خدا اگر می خواست این می شد، آنگونه بود. حال که بنابر حکمتی نخواسته است، پس تو هم پیشگام تر و داغ تر از مُراد، نخواه و نجو!
او از تصورات خدای راضی و عامل به اکراه و اجبار منزه و متعالی است .«سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یُشْرِکُونَ» (نحل 1)
حال همه چیز مهیاست و او پس از تدارک سلوک و راه، پس از کشیدن پیرنگ اختیار و ره نِمایی، پس از هزاران راز و نازِ در پس پرده، پس از هزاران چرایی ناگشوده و محجوب، به تماشای سالکیِ سالکان نشسته است. به سفر مسافران. به طریق اهل طریقت. «قاصدُ السبیل» می روی یا «جائر السبیل»؟!
در طریقت هر چه پیش سالک آید خیر اوست!





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تقویت گردشگری فرهنگی و هنری زیر چتر موسیقی

اکران مجدد «در جستجوی فریده» در «هنر و تجربه»

رسانه‌ها برای ارتقای اثرگذاری به هوش مصنوعی بیشتر بپردازند

رنج قدسی در تشیع و یهودیت

سینمای صنعتی نیاز به حمایت‌های حاکمیتی دارد

جامعه پذیر کردن دانش‌آموزان روشی برای تحقق رونق تولید

نقشه جامع علمی کشور سهمیه‌های کنکور را ساماندهی می‌کند

«حذف مالیات بر ارزش افزوده در تولید آثار هنری» به صحن علنی مجلس رسید

زمان اختتامیه جشنواره تئاتر فجر تغییر کرد

طرح ساماندهی مدارس در دستور کار وزارت آموزش و پرورش قرار گرفت

شب موسیقی دوستی ایران و ‌چین برگزار شد

حُبّ خدا گریز از خسارت دنیا

دستور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: نشریات بی‌کیفیت یارانه نمی‌گیرند

زمینه‌های توسعه مناسبات علمی و آموزشی ایران و تاجیکستان بررسی شد

مراسم عرفه در حرم بنیانگذار جمهوری اسلامی برگزار می شود

واریز پاداش پایان خدمت بازنشسته‌ها در مرداد و شهریور/اجرای رتبه‌بندی معلمان از اول مهر

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به استان گلستان سفر می‌کند

پذیرش دانشجو توسط دانشگاه‌ها براساس عدالت آموزشی باشد

تشکیل وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و افزایش درآمدهای ارزی

چرا ادبیات کودک و نوجوان دغدغه نیست؟

درس‌هایی از ازدواج نمونه در اسلام/ آثار سازنده ازدواج

ایران و تاجیکستان بر گسترش همکاری‌ در حوزه گردشگری تاکید کردند

اهدای پرچم گنبد امام حسین (ع) به معاون فرهنگی قوه قضاییه

دومین جشنواره مداد قرمز برگزار می‌شود

سهروردی، فیلسوفی خردورز و متفکری خلاق

بیشترین پایان‌نامه تقلبی در دانشگاه‌های غیردولتی شناسایی شد

معلمان محدودیتی برای ادامه تحصیل در دانشگاه فرهنگیان ندارند

نگاهی به کنسرت‌های پاپ و سنتی در نیمه اول مرداد

آشوب روحی سیاه‌پوستی که در میان هم‌رنگانش نقاب سفید به صورت زد

وزارت فرهنگ، بیش از 9 میلیارد ریال کتاب می‌خرد

محدوده جغرافیایی مدارس؛ دردسر هرساله والدین

تخفیف ناچیز، اطلاع‌رسانی ناکافی؛ صبح کوتاه دولت کتاب در طرح تابستانه

مشاور وزیر در امور پاسداشت زبان فارسی منصوب شد

بررسی مسئله فرهنگ و واکاوی روزنامه نگاری نوین

دانش‌آموزان ایرانی در المپیاد جهانی ریاضی 6 مدال گرفتند

گردش انبوه پروانه های سفید پیرامون کعبه

حوزه مد و لباس، نیازمند نگاه حمایتی بویژه در بخش خصوصی است

حجاج ایرانی به غربت قبرستان ابوطالب پایان می دهند

سیاست سازمان حج شفاف سازی در ارائه خدمات به زائران است

نمایش «هیپولیت» در ایتالیا به صحنه می‌رود

ابوترابی‌فرد: برنامه‌های اثرگذار برای ترویج معروف‌ها، تدارک دیده شود

دو مرحله‌ای شدن کنکور بررسی می شود

هنر هفتم می‌تواند خالق لب خندان جامعه باشد

فرهنگ خوراک کشورها دریچه‌ای گشوده به روی گردشگران است

حسینی: امنیت فرهنگی جایگزین فرهنگ امنیتی شود

توصیه‌هایی برای کتاب‌خوانی در سفر

تمرکز مدیران بر مسائل اقتصادی؛ مهمترین معضل کلاس‌های بازیگری

جهانگیری از برگزیدگان کنگره ملی پرسش مهر تقدیر کرد

مناظرات علمی امام رضا (ع)، سرمشقی جامع برای همه اعصار

بازگرداندن نام باستانی «هیرکانی» به استان گلستان