آخرین اخبار

چرا نشست نیویورک، فرصت طلایی برای ایران و آمریکاست؟ سياسي

چرا نشست نیویورک، فرصت طلایی برای ایران و آمریکاست؟

  بزرگنمايي:

راه نو- محمدعلی شیانی، در گزارشی در المانیتور (آمریکا)،  نوشت:
پس از ماه ها افزایش سخنان خصمانه درباره «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) که در سال ٢٠١٥ به دست آمد، رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه آمریکا، قرار است در نخستین دیدار رو در روی خود با محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، دور یک میز بنشیند. دو طرف در ٢٠ سپتامبر در نشستی که در سطح وزرای کشورهای عضو "کمیسیون مشترک" در نیویورک برگزار می شود، با یکدیگر دیدار خواهند کرد؛ "کمیسیون مشترک" هیأتی است که برای حل اختلافات کشورهای امضا کننده توافق هسته ای، در این توافق پیش بینی و ایجاد شد.
خط مشی جنگ طلبانه دولت ترامپ همان طور که انتظار می رفت، واکنش ستیزه جویانه ایران را در پی داشته است که البته تعهد آقای حسن روحانی، رئیس جمهور این کشور، به این که ایران در نقض توافق پیش دستی نخواهد کرد، این واکنش ها را محدود کرده است. اما گذشته از آزردگی ایران از ادبیات مقامات آمریکایی، تیلرسون خود جدای از همه، ایران را آزار داده است.
در ماه ژوئن، تیلرسون با این اظهار نظر خود در "کمیته روابط خارجی" مجلس نمایندگان، که آمریکا به سیاست تغییر رژیم در ایران باز گشته است، خشم این کشور را برانگیخت؛ تیلرسون در این کمیته گفت: «سیاست ما در قبال ایران ..... تلاش برای حمایت از عناصری در داخل این کشور است که به انتقال مسالمت آمیز حکومت آن بیانجامد.» تیلرسون به تازگی و در ١٤ سپتامبر نیز به خبرنگاران گفت ایران «آشکارا به تعهداتی که بر اساس توافق هسته ای از این کشور انتظار می رود، عمل نمی کند».
با وجود این تیلرسون به طور علنی اعلام کرده است که وی «در مسائلی همچون "برجام" با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اختلاف نظر دارد» و در همین حال در ماه می تصریح کرد: «به طور قطع» وی و ظریف «در زمان مناسب گفتگو خواهند کرد».
با نزدیک شدن به ٢٠ سپتامبر، اکنون به نظر می رسد واشنگتن می خواهد این پیام را منتقل کند که دیدار قریب الوقوع ظریف و تیلرسون ابتکار وزارت امور خارجه آمریکاست. "بلومبرگ" در ١٣ سپتامبر به نقل از یکی از مقامات عالی رتبه وزارت امور خارجه آمریکا، گزارش داد که آمریکا «از وزرای امور خارجه کشورهایی که در مذاکرات هسته ای به این توافق دست یافتند، دعوت کرده است در حاشیه نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد که قرار است در نیویورک برگزار شود، با یکدیگر دیدار و درباره کاستی ها و نواقص این توافق بحث و تبادل نظر کنند. اما این روایت از وقایع برخلاف گزارش های پیشین درباره درخواست ایران و روسیه برای برگزاری چنین نشستی است.
یکی از مقامات برجسته ایران که به شرط فاش نشدن نامش با "المانیتور" مصاحبه کرد، موضوع طرح درخواست برگزاری نشست ٢٠ سپتامبر از سوی رکس تیلرسون را رد کرده و گفت: «درخواست برگزاری چنین نشستی ابتدا از سوی ایران و با هدف بررسی شکایت های این کشور از تخلفات آمریکا مطرح شد؛ نه برعکس.» این منبع خبری در ادامه گفت: «تصمیم برای طرح درخواست برگزاری این نشست به صورت گذرا در نشست پیشین "کمیسیون مشترک" در وین گرفته شد.» شایان ذکر است که نشست پیشین "کمیسیون مشترک" در سطح معاونان وزرا در اواخر ژوئیه در پایتخت اتریش برگزار شد؛ آن نشست دومین باری بود که پس از روی کار آمدن ترامپ اعضای "کمیسیون مشترک" گرد هم آمدند.
این منبع ایرانی در ادامه مخالفت با شرح ما وقعی که از سوی وزارت امور خارجه آمریکا بیان شده است، گفت: «آمریکا مشارکت خود را در نشست ٢٠ سپتامبر "کمیسیون مشترک" تا روز سه شنبه یا چهارشنبه اعلام نکرد.»
در حالی که به نظر می رسد این موضوع که چه کسی درخواست برگزاری نشست را مطرح کرده است، مجادله ای پیش پا افتاده باشد، اما با توجه به تأثیر آن عواملی مهم در پس آن نهفته است. سیاست داخلی (که تا حد زیادی الهام گرفته از مردمی است که به طور متغیر از دهه ها خصومت دو طرفه تأثیر پذیرفته اند) به مقدمه چینی، مدیریت و پیامدهای نشست ٢٠ سپتامبر شکل می دهد. جالب است که در دوره ریاست جمهوری ترامپ، این مسئله هم در ایران و هم در آمریکا مصداق یافته است. برای هر کدام از این دو طرف این که بتواند طرف دیگر را به نشست ٢٠ سپتامبر بکشاند، در واقع اتفاق خوبی است.
این نشست از این نظر که نخستین باری است که دیپلمات های ایرانی و آمریکایی رو در روی هم می نشینند، از اهمیت نمادین برخوردار است. با این که در خلال مذاکرات هسته ای سال های ٢٠١٣ تا ٢٠١٥ آن قدر تعداد دیدارهای محمد جواد ظریف و جان کری، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، زیاد شده بود که دیگر خبر چندان مهمی به شمار نمی رفت، اما در سال ٢٠١٧، نشست های میان ایران و آمریکا در سطح وزرا در عمل به حالت قبل بازگشته و به تابو تبدیل شده است.
علاوه بر آن و شاید مهم تر از این، نشست ٢٠ سپتامبر فرصتی طلایی را هم برای ایران و هم برای آمریکا فراهم می کند که بتوانند به شکلی آبرومندانه از دور تسلسل سخنان تنش زا رهایی یابند یا کمتر تنش زدایی کنند؛ اما چگونه؟
در زمانه ای که تعاملات میان سیاست داخلی و سیاست خارجی در روابط تهران و واشنگتن منعکس شده است؛ این نشست فرصتی را برای ترامپ فراهم می کند که بتواند کاری را انجام دهد که به نظر می رسد بسیار دوست دارد: گفتن این موضوع به حامیان خود که وی کاری را انجام داده است که رئیس جمهور باراک اوباما هرگز انجام نداد؛ یعنی کشاندن ایران به "کمیسیون مشترک" به علت تخلفات این کشور. از سوی دیگر، دولت آقای روحانی به جای تضعیف شدن در نتیجه چنین سخنانی می تواند با این استدلال که «توافق سازنده» او اجماع بین المللی گذشته را بر ضد ایران شکسته است، مدعی پیروزی در داخل کشور شود. در همین راستا به جای هدف حملات قرار گرفتن به علت درخواست برگزاری نشست ٢٠ سپتامبر (یا فرا خوانده شدن به این نشست)، برتری در این است که گفتمان ایران به این توجه خواهد کرد که چرا تیلرسون به احتمال زیاد خواستار رأی گیری کمیسیون مشترک درباره «نقض» برجام از سوی ایران نمی شود.
شکست در مغتنم دانستن و استفاده از این فرصت «برد» برای قبولاندن در داخل کشور (هم از سوی ایران و هم آمریکا) فرصتی را که برای تغییر گفتمان عمومی مربوطه به وجود آمده است، به ویژه با توجه به نزدیک شدن ضرب الاجل ١٥ اکتبر برای تأیید پایبندی ایران به «برجام» از سوی ترامپ و جمع بندی نتایج مرور سیاست کلی تر واشنگتن درباره ایران، از بین می برد.
توافق هسته ای با تلفیق عوامل ویژه و منحصر به فردی، از جمله تصمیم متقابل امضا کنندگان برای کنار گذاشتن ذهنیت همه یا هیچ به نفع راه حل های برد – برد امکان پذیر شد. به همین ترتیب، پایبندی ایران به توافق مهم هسته ای فقط از طریق استفاده فوری از فرصت های تنش زدایی تضمین خواهد شد که در آن فقط برنده وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، درست همان طور که احتمال تسلیم ایران در برابر محدودیت های سخت تر در صورت افزایش فشارها وجود ندارد، این احتمال نیز وجود ندارد که آمریکا نیز به علت پایبندی به تعهدات خود بر اساس برجام منزوی شود. فقط درک نیاز به راه حل های آبرومندانه، می تواند تبدیل شدن برجام از بار به فرصت را تسهیل کند و اهمیتی ندارد که «حق» با کدام گروه است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

مقام قزاق: موفقیت ایران در مقابل تحریم ها الگوی سایر کشورهاست

اسامی متهمان جرائم اقتصادی با تشخیص دادگاه منتشر می شود

ذره‌ای از نشانه‌های آقازادگی در مرحوم حاج آقا مصطفی نبود

توافق فرانسه با آمریکا برای حفظ برجام/ درخواست اعمال فشار بر آمریکا درباره برجام

ماموریت ضدایرانی تیلرسون در سفر به آسیا

جهانگیری: ایران مصمم به گسترش روابط همه جانبه با ترکیه است

همه یقین داشته باشند که این بار هم آمریکا تودهنی خواهد خورد

دو کاندیدای نهایی وزارت علوم چه کسانی هستند؟

لاریجانی: ترامپ خودشیفته‌ای کم‌تجربه است/کاری می‌کنیم که آمریکایی‌ها پشیمان شوند

امضای سند همکاری ایران و ازبکستان توسط وزیران خارجه دو کشور

دفاع از برجام در کمیته اول مجمع عمومی سازمان ملل

ترامپ از لغو کامل برجام سخن گفت

چرا رهبران اروپایی از پایبندی به برجام حمایت می‌کنند؟

ماموریت رئیس جمهور فرانسه در تهران؛ ماکرون حامل پیام مهم به ایران

وزیر کشور: سخنان ترامپ در خصوص برجام مواضع جوامع بین المللی نیست

روحانی: تا زمانی که طرف‌های مقابل به برجام پایبند باشند به آن پایبندیم

توسعه روابط با کشورهای آفریقایی از اصول سیاست خارجی ایران است

سپاه پاسداران محبوب دل ملت ایران و مردم کشورهای منطقه است

ولایتی: جلسه هیات نظارت بر برجام امروز برگزار می‌شود

ایران مصمم به توسعه همکاری‌ و روابط دوستانه با کشورهای همسایه است

جهانگیری: هیچ سقف و محدودیتی برای همکاری‌ با ارمنستان نداریم

پاسخ ایران به اقدامات ضد ایرانی آمریکا قاطع و سخت خواهد بود

ظریف: در صورت نقض برجام از سوی آمریکا ایران می‌تواند از توافق هسته‌ای خارج شود

لاریجانی: دولت باید از طرح‌های نیمه تمام عمرانی صیانت کرده و بر واگذاری نظارت کند

هیچ كس حق ندارد به بهانه مبارزه با فساد تسویه حساب سیاسی كند

ظریف: در حوزه موشکی هیچ محدودیتی را نمی پذیریم

دوستی همزمان روسیه با ایران و عربستان؟!

ماموریت اردوغان در تهران/ موضوعاتی که رئیس جمهور ترکیه را به ایران کشاند؟

محمدجواد ظریف با امیر قطر دیدار کرد

ظریف با وزیر خارجه عمان دیدار و گفتگو کرد

مشکل اصلی نابرابری‌های آزاردهنده است

باید همه ابعاد فرهنگ عاشورا و کربلا برای مردم تبیین شود

چرا ایران از کابوس رژیم صهیونیستی رونمایی کرد؟

هفت پاسخ گروه 1+5 به بهانه های آمریکا درباره برجام

سخنگوی وزارت خارجه با خانواده قربانیان زلزله مکزیک ابراز همدردی کرد

نشست برجام در نیویورک؛ جلسه مهم وزرای ایران و گروه 1+5

چرا سفر امسال روحانی به نیویورک اهمیت زیادی دارد؟

چرا نشست نیویورک، فرصت طلایی برای ایران و آمریکاست؟

پشت پرده طرح مذاکره مجدد بر سر توافق هسته ای ایران

شفاف سازی دولت سوریه درباره توافقات نشست «آستانه 6»/ ماموریت ایران، روسیه و ترکیه چیست؟

هر حرکت غلط در برجام با عکس‌العمل جمهوری‌اسلامی مواجه خواهد شد

روحانی فردا به نیویورک می‌رود

ایران خواهان گسترش روابط خود با اتحادیه اروپا از جمله بلژیک است/ برجام از موفقیت‌های بزرگ میز مذاکره در یک مسأله پیچیده بود

ظريف: هيچ بازديد هسته‌اي نمي‌تواند بهانه‌اي براي اطلاع يافتن از اسرار کشور باشد

واعظي: استانداران با شرايط جديدي کارشان را شروع خواهند کرد

هيچ مصوبه يا موضع مجمع نبايد با مباني انقلاب و ميراث امام بزرگوار متفاوت باشد

بايد از ظرفيت زنان در بخش‌هاي مديريتي و اشتغال استفاده شود

وزير خارجه پاکستان با ظريف ديدار و گفتگو کرد

نقض کنندگان برجام تاوان سنگيني مي‌پردازند

هيچ مانعي در مسير توسعه روابط ايران با ازبکستان وجود ندارد